Başta Avrupa Birliği (AB) olmak üzere dış dünya Kıbrıs Türküne ayrımcılık yaptığı ve görmezlikten geldiği iddiaları devam ederken AB, KKTC’ye yönelik ikinci destek paketini açıkladı. İkinci paket ile birlikte AB’nin Kıbrıs Türküne yapacağı destek toplamı 16 milyon avro olacak.
AB’den destek paketleri açıklanırken Türkiye’den KKTC’ye kaynak akışı hükümetler değişse bile yaklaşık üç yıldır sağlıklı bir zemine oturmuş değildir. Ekonomi Bakanı’nın bu yönde yapılan açıklaması anavatan yavru vatan arasındaki iletişimin ne denli kopuk olduğunu göstermektedir. Şöyle ki, bakan “Türkiye’den yardım gelecek ancak ne kadar gelecek bilmiyoruz. Gelecek rakama göre de borçlanma üzerine hükümet karar verecek” mealinde açıklama yapmıştır. Bu açıklamanın kendisi ilişkilerin kurumsal ve teknik düzeyi hakkında bize yeterince ipucu vermektedir.
Bozulan T.C-KKTC ilişkilerinin nedenleri hakkında aşağıdaki argümanlar ortaya atılmaktadır:
– KKTC’nin taahhüt ettiği protokollerin gereğini yerine getirmemesi (en meşru olan argüman)
– Anavatan’daki dini hassasiyetlerin KKTC’de karşılık bulmaması
– Anavatan’daki darbe ve güvenlik endişelerinin KKTC’de giderilmemesi
– KKTC vatandaşlık politikalarının Türkiye nezdinde beklentileri karşılamaması
– KKTC’de bazı basın kuruluşlarının Türkiye siyasetine yönelik tutumlarına karşı KKTC yargısının beklentileri karşılamaması ve
– KKTC Cumhurbaşkanı’nın Türkiye’deki etkin güçler üzerinde neden olduğu rahatsızlık
Yukarıda bahsedilen hangi neden veya nedenlerden ötürü TC-KKTC ilişkileri bozulursa bozulsun bu ilişkiler tekrar sağlıklı bir zemine oturtulmazsa neticede Anavatan ile yavru vatan arasında ilişkileri bozmayı ve Türkiye’nin adada varlığını sorgulatmayı misyon edinen kesimler kazançlı çıkacaktır. BİZDEN UYARMASI….
AB’nin KKTC’ye yönelik iki destek planının içeriğini aşağıdaki gibi kısaca özetleyebiliriz:
AB’nin 5 milyon avroluk birinci destek paketi
Birinci paket çerçevesinde Avrupa Komisyonu, COVID-19 salgını ile mücadele kapsamında Kıbrıs Türk toplumuna tıbbi ekipman ve malzeme tedarik edilmesine yönelik takriben 5 milyon euroluk bir bütçe ayırdı. AB desteği, UNDP ile yapılan bir sözleşme çerçevesinde, uluslararası bir sağlık uzmanıyla iş birliği içerisinde, iki toplumlu sağlık komitesinin eş başkanı ve ilgili yerel paydaşlarla koordineli bir şekilde sağlanacaktır (https://ec.europa.eu/cyprus/news/20200323_1_tr?fbclid=IwAR3qAIPuaZb80X5W738Gw7w5RqU-U613LYBI5I8k72IAB9Y2jpk116wor8A).
AB’nin 11 milyon avroluk ikinci destek paketi
AB’nin Kıbrıs Türküne yönelik birinci destek paketi sağlık alanıyla ilgili olup, ikinci paket Kıbrıs Türkünü pandeminin sosyo-ekonomik etkilerinden kurtarmaya yöneliktir. Avrupa Komisyonu Kıbrıs Temsilciliği’nden yapılan açıklamaya göre, söz konusu ekonomik destek paketinde; yapısal iş reformlarına yönelik destekler, mikro işletmelere ve sanayiye yönelik hibeler ve enerji verimliliğine yönelik doğrudan yatırımlar yer alacak, yeşil büyüme ve istihdamın yaratılması teşvik edilecektir. İlk faaliyetler Temmuz 2020’de başlayacaktır. Yapılan açıklamada, “Acil durum ekonomik destek önlemlerinin amacı, Kıbrıs Türk toplumunda derin ve uzun süreli bir sosyo-ekonomik krizin yaşanmasının önüne geçilmesine yardımcı olmaktır” denildi. Sağlanacak desteklerin; finans desteğinin onaylanmasına bağlı olarak, küçük işletmelere hibe desteği, yapısal iş reform destekleri ve enerji verimliliği altyapısına yapılacak yatırımlar ile istihdam yaratılması şeklinde uygulanacağı kaydedildi.
11 milyon euroluk Acil Durum Ekonomik Destek Paketi’nde şu unsurlar yer alacak: “Küçük işletmelere hibe desteği sağlayarak ekonominin ‘yeniden canlandırılması’ ve normal şartlarda ayakta kalabilecek işletmelerin kapanmasının önlenmesi. Mikro işletmeler için önerilen bütçe 3 milyon euro, küçük ölçekli sanayi şirketleri için ise 3,5 milyon euro olacaktır. Sosyal ve ekonomik kalkınma için 1 milyon euro, kapsamlı bir programla desteklenecek olan ‘Enerji Verimli Okullar’ projesi için ise 3.6 milyon euro bütçe ayrıldı (https://www.kibrisgazetesi.com/kibris/abden-11-milyon-euro-luk-ekonomik-destek-paketi-h89057.html; https://in-cyprus.philenews.com/eu-commission-initiates-e11-m-support-package-for-turkish-cypriots/; http://www.parikiaki.com/2020/05/european-commission-initiates-support-package-for-turkish-cypriots-worth-e11-mln/; http://www.cna.org.cy/WebNews-en.aspx?a=150e1738e33b43518b4f8867649c1dfe).
AB destek programlarının öğretisi
AB tarafından KKTC’ye yönelik yapılması öngörülen destek paketlerinin içeriğinde ekonomik akıl öngören öğretiler bulunmaktadır. Öncelikle yapılan destek ihtiyaç esasına göre uzman ve paydaşların aktif katılımıyla yapılmakta ve siyasi mülahazalar sürecin dışında tutulmaktadır.
Pandeminin sosyo-ekonomik etkilerini gidermek için süreçten etkilenen esnaf ve küçük işletmeye hibe yardım öngörülmektedir. Ancak, yapılacak hibe yardımın istismar edilmemesi için temel kriter olarak normal şartlarda ayakta kalabilecek işletmeler değerlendirmeye alınmaktadır.
Destek paketinin diğer bir öğretisi ise enerji verimliliği ve sürdürülebilir yeşil bir ekonomik kalkınmayı amaçlamasıdır.
Yorumlar kapalı.