ABD seçimleri ve yansımaları

   ABD seçimleri bugün tamamlanıyor. Demokrat parti adayı Biden, yapılan anketlerde önde görülüyor ama uzmanlar geçen defaki gibi Trump’ın da kazanma şansı olduğunu belirtiyorlar. Geçen seçimde de Trump favori değildi ama kazanmıştı.
   Seçimlerde oy kullanma işlemleri daha önce başlamıştı. Salgın riskinden dolayı, elektronik posta ve sandık başında erken oy verme yöntemlerine izin verilmişti. Bugüne kadar, bu yöntemlerle yaklaşık 90 milyon seçmenin oy kullandığı açıklandı. Yaklaşık 57 milyon kişi e-posta yolu ile, 33 milyon kişide oylarını seçim merkezlerinde kullanmış durumda.
   Seçim sonuna kadar yaklaşık 150 milyon seçmenin oy kullanacağı tahmin ediliyor. Bu rakam, toplam seçmenlerin yaklaşık yüzde 65’ine denk geliyor ve 100 yıldan sonra, en yüksek seçime katılım oranı olması bekleniyor.
   ABD Seçim sistemine göre, yarın yapılacak başkanlık seçimlerinde seçmenler, esas olarak destekledikleri partinin delegelerine oy veriyor. Eyaletlere göre Toplam 538 delegenin, yarıdan bir fazlasını yani 270 delegeyi kazanan aday, seçimi de kazanıyor. ABD seçim sistemine göre, toplamda daha fazla oy alan değil, daha fazla delege kazanan başkan seçiliyor.
   Toplamda daha fazla oy alan değil, daha fazla delegeye ulaşan kişinin başkan olması, eyaletler arasındaki dengenin gözetildiği Amerikan siyasal sisteminin dikkat çekici özelliklerinden biri olarak biliniyor. Nitekim, 2016’daki son seçimlerde Trump, 304 delegeye ulaşmış ve seçimi kazanmıştı. Hillary Clinton ise, Trump’tan yaklaşık 3 milyon daha fazla oy almasına rağmen seçimi kaybetmişti.
   ABD’de 2016 seçimlerinin ardından, anketlerin güvenilirliği ve seçimler hakkında ne derece fikir verdiği konusu halen hararetle tartışılıyor. 2016’da ülke geneli anketlerde seçimin son gününde bile, Hillary Clinton’ın 3,2 puanla Trump’ın önünde olduğu söyleniyordu. Ancak, seçim gecesi Trump, sürpriz yaparak kritik eyaletleri kazandı ve başkanlık koltuğuna oturdu.
   Bu bağlamda, uzmanlar, seçim öncesindeki anketlerde, Biden önde olsa da, ülkedeki seçim sistemi nedeni ile, yarınki seçim sonucunun farklı olabileceğini belirtiyorlar. Başa baş bir yarış olacağı ve bazı kritik eyaletlerin seçim sonuçlarını belirleyeceği görünüyor.
   Koronavirüs salgını ve salgının iyi yönetilmemesi, ülkede artan ırkçılık belirtileri, Trump’a yönelik tepkileri artırmış durumda. Erken kullanılan oylarda Demokrat partinin (Biden) önde olduğu iddia ediliyor.
   Seçimlerde, ayrıca Temsilciler Meclisi ve Senato üyeleri için de seçim yapılıyor. ABD Başkanı kadar, yasama organındaki dağılımın nasıl olacağı da önem taşıyor. Şu anda Meclis’te çoğunluk Demokratlarda, Senato’da ise Cumhuriyetçilerde.
   Biden’ın seçilmesi halinde, ABD’nin hem  iç politika önceliklerinde, hem de dış  politikada yeni bir vizyon içine girmesi bekleniyor. Özellikle, ABD’nin Irak, Suriye, İran, Afganistan, Kuzey Kore, Çin, İsrail-Filistin konularında nasıl bir politika izleyeceği merakla bekleniyor.
   Trump döneminde, Türkiye-ABD ilişkileri inişli çıkışlı bir şekilde devam etti. Rahip Brunson krizi ile ilişkiler gerildi. Döviz krizi yaşandı. Rusya’dan S-400 füze savunma sistemi alındığı gerekçesiyle Türkiye’nin F-35 savaş uçağı projesinden çıkarılması Trump yönetiminin Türkiye’ye karşı aldığı en ağır kararlardan biri oldu. Öte yandan, Kongre’nin Türkiye’ye daha ağır yaptırım talebi ise Trump döneminde engellendi. Ayrıca, bu dönemde Suriye de 2 ülke bazı konularda ortak hareket ettiler.
   Biden ise, geçtiğimiz aylarda Türkiye demokrasisi ve yönetimine karşı ağır eleştiri ve açıklamalarıyla tepki çekti. Türkiye’yi, Doğu Akdeniz ve Dağlık Karabağ krizlerindeki tutumlarından dolayı suçladı.
   Başka bir ilginç konu da, Trump’ın baştan beri posta yoluyla yapılacak oylamada hile yapılabileceğini söylemiş olmasıdır. Seçimi az farkla kaybetmesi halinde, seçim sonuçlarını mahkemeye götüreceğine kesin gözüyle bakılıyor. Böyle bir durumda da, yeni başkanın belirlenmesi süreci gecikebilir.
   Sonuç olarak, seçimler tamamlandıktan sonra seçilecek Başkan, seçim döneminden daha farklı konuşup, daha farklı politikalar izleyebiliyor. Bunu geçmişte de yaşayarak gördük. ABD seçimlerinin tüm Dünya’ya ve insanlığa hayırlı olmasını temenni ediyorum.