Güngör Düzenli Katı Atık Depolama Tesisi’nde cumartesi günü başlayan yangın, maalesef bu yazıyı yazarken henüz tam olarak söndürülememişti. Yangın, niye bu kadar zamanda söndürülemez, o da anlaşılır değil. Çağdaş bir atık depolama tesisi olarak planlanan Güngör Çöplüğü, sadece vahşi çöplerin depolandığı bir yer oldu.
Modern çöp depolama tesislerinde, çöpler ayrıştırılarak depolanmaktadır. Ayrıştırma yapıldığı taktirde, çöplerin büyük bir çoğunluğu geri kazanılabilmektedir. AB projesi olarak kurulan Güngör çöplüğünde, geri dönüşüm ve ayrıştırma uygulamaları yapılamıyor.
Oysa, projede ayrıştırma ve geri dönüşüm bölümleri de olmasına rağmen, maddi sıkıntılar nedeniyle, projenin sadece depolama kısmının hayata geçtiği belirtiliyor.
Güngör Çöplüğü kurulurken, 10 yıllık dolma süresi konmuşken, oraya yoğun şekilde çöp dökülmesinden dolayı, 6 yılda dolmaya ve yangınlar çıkmaya başladığı öğrenildi.
Yangın sonucunda oluşan duman, özellikle yangın bölgesinde ve Lefkoşa’da hava kalitesini olumsuz etkileyerek, halk sağlığını tehdit eder pozisyona geldi.
Çevre Dairesi yetkilileri, Lefkoşa’daki hava kirliliğinin, yangının başlamasından sonra yapılan ölçümlere göre, yaklaşık 3 kat arttığını belirttiler.
Yangından çıkan zehirli duman, doğaya ve tüm canlılara zarar veriyor. Rüzgârın da etkisiyle, Lefkoşa’ya kadar uzanan zehirli bir duman ve koku var.
Güngör Depolama Tesisi işletmecisi, yangının, ayrıştırılmadan çöpe atılan, pil ve parfüm şişeleri gibi atıkların patlamaları sonucu çıktığını söyledi. Yangına erken müdahale etmelerine rağmen, patlayan atıkların fazla olması nedeniyle, yangının kontrolden çıktığını ekledi.
Uzmanlar, çöplükte zaman zaman çıkan yangınların esas nedeninin, oluşan metan gazının drenaj sistemi ile çöplük dışına atılamamasından kaynaklandığını belirtiyor.
Güngör Depolama Tesisi, son 4 yıldır, devlet tarafından çıkılan ihalelerle çalıştırılıyor. Çevre Koruma Dairesi yetkilileri, tesisin son 4 yıldır doğru şekilde işletilmediğini iddia ettiler ve bu durumu çok kez İçişleri Bakanlığı’na raporla bildirdiklerini açıkladılar. Demek ki, ikazlar yeteri kadar dikkate alınmamış.
Güngör Çöplüğü, bir Avrupa Birliği projesidir.Tesis, 2018 yılına kadar AB’nin çıktığı ihalelerle farklı işletmelere kiralanmıştı. Tesis, 2018’den sonra, KKTC devletine devredilip Merkezi İhale Komisyonu tarafından ihale edilmeye başlandı.
Tesisin işletme hakkı, ücret karşılığında, belli bir süre ve şartlarda ihale ediliyor. Uzmanlar, yangınların da o zamandan sonra başladığını belirtiyorlar.
Çevre Dairesi yetkililerinin basına yaptıkları açıklamalara göre, tesisin şartnameye uygun bir şekilde işletilmediği ve bu yüzden yangınların çıktığıdır. Şartnameye göre, tesisteki atıkların düzenli olarak her gün toprakla üzerinin kapatılması gerekiyor ki, yangın çıkması önlensin. Ancak, tesiste, düzenli olarak toprakla kapatma işleminin yapılmadığına dair, raporlar tutulmuş bulunuyor.
Güngör Tesisi işletmecisi de, kapatma işlemini, imkansızlıklardan dolayı her gün yapamadıklarını, çöplerin yoğunluğuna göre, bazen haftada bir, bazen 15 günde bir, bazen de 3 ayda bir toprakla kapatma işlemi yaptıklarını açıkladı.
Çevre Dairesi’nin, Güngör Tesisi ile ilgili olarak henüz herhangi bir soruşturma veya ceza işlemi başlatmadığını, polis soruşturmasından sonra, sürece dahil olacağını öğrendik.
Bütün bu gelişmelerden sonra şunu söyleyebilirim. Son yıllarda, Güngör Çöplüğü’nün işletmesi devlet tarafından, özel sektördeki şirketlere ihale ediliyor ve şartname hazırlanıyor. Fakat, tesisle alakalı düzenli denetim yapılmıyor ve şartnameye uyulup uyulmadığı kontrol edilmiyor.
Oysa, şartnameye uyulmadığı ortadayken, hükümet niye gerekeni yapmıyor ve şartname ihlalinin yaptırımlarını uygulamaya koymuyor? Esas sorun da buradadır sanırım. Hükümet, üzerine düşen görevi yapmalıdır. Peki, halkın zehirlenmesinin hesabını kim verecek?
Merak ediyorum doğrusu…
Yorumlar kapalı.