Ortadoğu istim üzerinde.
Filistin-İsrail savaşlarının bir yenisi yaşanıyor.
Savaşın Ürdün ve Lübnan’a da yayılabileceği endişesi var.
Birleşmiş Milletler nerde?
BM Barış Gücü nerde?
Yok.
Neden BM ortada yok?
Peki nedir bu Filistin meselesi?
Çok özet olarak geçmişten bu yana yaşananları anımsamakta fayda var…
Filistin 1517’de Osmanlı toprağı oldu.
Filistin’de zaman zaman sıkıntılar yaşansa da Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı idaresindeydi.
İngiltere’nin desteklediği Arap güçleri Osmanlı hakimiyetine son verene kadar da bu durum sürdü.
İngiltere savaşın sonunda, 1918’de bölgeyi işgal etti.
25 Nisan 1920’de alınan şimdiki BM’nin o dönemki dengi olan Milletler Cemiyeti kararıyla, İngiltere’ye, bölgenin manda idaresi için yetki verildi.
Zaten Milletler Cemiyeti’nin arkasında olan da Birinci Dünya savaşının galip devletleri, yani Osmanlı’yı çökertenler idi.
1929’dan itibaren dünyanın pek çok yerindeki Yahudi, İngilizlerin bilgisi ve ilgisi dahilinde Filistin’e göç etti.
Filistin’i 1920’den beri idare eden İngiltere, Siyonist-Arap sorununu çözme sorumluluğunu 1947’de Birleşmiş Milletler’e devretti.
BM’nin kurduğu özel komite, bölgeyi Filistin ve Arap devletleri arasında bölmeyi önerdi.
Arap Yüksek Komitesi diye anılan Filistinli temsilciler, teklifi reddederken, Yahudi temsilciler kabul etti.
Paylaşım planı, Filistin’in yüzde 56,47’sini Yahudi devletine, yüzde 43,53’ünü de Arap devletine bırakıyordu.
Kudüs ise uluslararası bir idare altında olacaktı.
Anlaşma 29 Kasım 1947’de BM Genel Kurulu’nda 33 ülkenin oyuyla onaylandı.
İngiltere, 15 Mayıs 1948’de, Filistin’deki manda idaresine son verme niyetini ilan etti ancak bu tarih öncesinde çarpışmalar başladı.
İsrail Devleti oynanan oyunlar sonrası Tel Aviv’de 14 Mayıs 1948’de ilan edildi.
İsrail Devleti, 2 bin yıldır kurulan ilk Yahudi devletiydi.
İsrail devleti ilan edildikten bir gün sonra, Ürdün, Mısır, Lübnan, Irak ve Suriye orduları, hemen İsrail’de işgale başladı ama püskürtüldüler.
Ortaya çıkan ateşkes hatları, İngiltere mandasındaki Filistin’in çoğunluğunu İsrail’e bırakıyordu.
Mısır, Gazze Şeridi’ni elinde tuttu. Ürdün de Kudüs çevresindeki toprakları ve şimdi Batı Şeria denen bölgeyi ilhak etti. Bunlar, İngiltere manda topraklarının yüzde 25’ini oluşturuyordu. Bu durum 1967 savaşına dek sürdü.
1964’te Filistin Kurtuluş Ordusu kuruldu.
İsrail ve Arap komşuları arasında artan gerginlik, 5 Haziran 1967’de başlayan 6 Gün Savaşları’na yol açtı. Orta Doğu anlaşmazlığının çehresi bu altı günde değişti.
İsrail, Mısır’dan Gazze ve Sina Yarımadası’nı, Suriye’den de Golan Tepeleri’ni aldı. Ürdün güçlerini de Batı Şeria ile Doğu Kudüs’ten çıkardı.
BM 242 sayılı kararı ile İsrail’in aldığı topraklardan geri çekilmesini istedi ama İSRAİL BUNA HİÇ UYMADI.
Mısır ve Suriye, 1973’teki İsrail’e karşı taarruza giriştiler ama başarılı olmadılar.
1974’te FKÖ lideri Yaser Arafat BM’de ilk kez konuştu.
Mısır ve İsrail, 1978’de Camp David anlaşmalarını imzaladı. Metinde Orta Doğu’da barışın çerçevesi çiziliyordu ve buna Filistinlilere sınırlı özerklik verilmesi de dahildi.
İkili barış anlaşmasını da Enver Sedat ile Menahim Begin Mart 1979’da imzaladılar.
Filistinlileri yarı yolda bırakan Mısır karşılığında Sina yarım adasını İsrail’den geri aldı.
1987’de başlayan Filistin ayaklanması İNTİFADA 1993’e kadar sürdü.
İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü, İlkeler Deklarasyonu’nun başlangıçta nasıl uygulanacağı konusundaki anlaşmayı Kahire’de 4 Mayıs 1994’te imzaladı.
İsrail, Gazze Şeridi’nin çoğunu terk ediyordu. Sadece Yahudi yerleşimleri ve etraflarındaki arazilerde İsrail varlığı sürecekti.
1996 yılına girildiğinde anlaşmazlık yine kan dökülmesine yol açıyordu. Hamas örgütü İsrail içinde bir dizi intihar eylemleri düzenledi.
2000 yılında ikinci İNTİFADA BAŞLADI…
2002’de İsrail Batı Şeria’yı yeniden işgal etti.
2004’te Arafat öldü ve bir devir kapandı.
2005’te İsrail Gazze’den çekildi.
2006’da Hamas Filistin’de iktidar oldu.
2008’de Hamas –İsrail ateşkesi sona erdi.
İsrail, Hamas’ın kendisine saldırdığı iddiası ile 2009’da Gazze’ye kara harekatı düzenledi.
2013’te Kudüs için görüşmeler başladı ama bir sonuç alınamadı.
7 Temmuz 2014’te İsrail Gazze’ye yönelik 51 gün sürecek saldırılarını başlattı. Saldırılarda 530’u çocuk 302’si kadın 2 bin 100’den fazla Filistinli öldü.
23 Aralık 2016’da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail’in işgali altındaki Filistin topraklarında yasadışı tüm yerleşim faaliyetlerini “hemen ve tamamen” durdurmasını öngören karar tasarısını kabul etti İsrail BMGK’nın kararına uymayacağını açıkladı.
15-16 Nisan 2021’de İsrail ile Filistin bölgesi arasında görece bir sakinlik döneminin ardından hava saldırılarıyla karşılık veren İsrail’e roketler atılmaya başlandı.
20 Mayıs 2021’de ateş kes anlaşması yürürlüğe girdi.
7 Ekim 2023’te HAMAS İLE İSRAİL yeniden savaşa başladı.
BM KARARLARI NE OLDU?
TÜMÜ ÇÖPTE..
BM GENEL SEKRETERİ İLE GÜVENLİK KONSEYİ NE YAPIYOR?
Seyrediyor ve 50 YILDIR TÜRKİYE VE MEHMETÇİK SAYESİNDE SAVAŞ, ÇATIŞMA YAŞANMAYAN KIBRIS’A, federal çözüm için, yani yeniden çatışma yaratacak bir zemin yaratabilecek bir anlaşma türü yaşama geçsin diye KİMİ ÖZEL TEMSİLCİ OLARAK ATAYACAKLARINI DEĞERLENDİRİYORLAR…
Gerçekten traji-komik bir durum…
Yorumlar kapalı.