İki devletin iş birliğine dayalı uzlaşı vizyonu

CransMontana’da7 Temmuz 2017 tarihinde Rum tarafının değişmeyen katı ve uzlaşmaz tavırları ile görüme masasını terk ederek gizlice oradan kaçmaları neticesinde federasyon temelinde sürdürülen Kıbrıs müzakere süreci çökerek sonlanmıştır.
Yaşanan bu gelişme Kıbrıs müzakere tarihi açısından son derece önemli bir milat olmuş ve Kıbrıs konusunda kritik bir paradigma değişikliği yaşanarak İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM VİZYONU gündeme gelmiştir…
İki Devletli Çözüm Vizyonu gündeme getiren KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Nisan 2021’de BM Genel Sekreteri Sayın Antonio Guterres’in gözetiminde Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum taraflarının yanı sıra, Garantör ülkeler, Türkiye Cumhuriyeti, Yunanistan ve Birleşik Krallık Dışişleri Bakanları’nın katılımıyla Cenevre’de gerçekleşen 5 + BM toplantısında ‘EGEMEN EŞİTLİK VE EŞİT ULUSLARARASI STATÜ’ temelinde ‘İKİ DEVLETİN İŞ BİRLİĞİNE DAYALI YENİ UZLAŞI VİZYONUNU’ tüm taraflara sunarak kayda geçirmiştir.
Görüldüğü üzere KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın, Kıbrıs konusunda ‘egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü’ temelinde gündeme getirdiği ‘iki devletli çözüm vizyonu’, ‘İKİ DEVLETİN İŞ BİRLİĞİNE dayalı bir UZLAŞI VİZYONUNU’dur.’
Birleşmiş Milletler 79’uncu Genel Kurulu marjında New York’ta bir dizi önemli temaslarda bulunan Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinde, Kişisel Temsilcisi Holguin’in tüm iyi niyetine ve yaptığı çalışmalara rağmen Kıbrıs’ta bir müzakere sürecinin başlayabilmesi için ortak zeminin olmadığını kendisin de teyit ederek raporunu bu çerçevede sunduğunu anımsatmıştır…
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın, gündeme getirmiş olduğu ‘iki devletli çözüm vizyonu’ temelinde ve‘iki devletin iş birliğine dayalı yeni uzlaşı vizyonunu’ çerçevesinde BM Genel Sekreteri Guterres ile yaptığı görüşmesinde, diyalog ve iletişimin devam edebilmesi için 4+1 formatında, Türkiye ile Yunanistan’ın da katılacağı BM nezdinde bir toplantının gerçekleştirilebileceğini yinelemiştir.
BM Genel Sekreteri Guterres ise Cumhurbaşkanı Tatar’ın konuşmasına karşılık olarak Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum tarafı liderlerini gayri resmi ve ajandası olmayan üçlü bir yemek için New York’a davet etmek istediğini söylemiştir.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın söz konusu davete ilişkin olarak; iletişimden, diyalogdan, görüşmeden hiçbir zaman kaçmadık. Egemen eşitlik ve eşit uluslararası statünün teyidi olmadan resmi müzakere sürecine geçmeyeceğimizi Guterres’le ilettik. BM Genel Sekreteri Guterres’in resmi davetine New York’a işte bu anlayışla gideceğim, dedi…
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, New York’a gidip, karşı tarafa düşüncelerimi, görüşlerimi ve şu anda temsil ettiğimiz siyaseti geri adım atmadan ifade etme fırsatı bulacağımdan ve Genel Sekreter’e büyük bir saygı duyduğumdan dolayı böyle bir öneriyi kabul ettim. Kıbrıs Türk Halkının haklı mücadelesini bir kez daha anlatacağım, dedi.
BM Genel Sekreteri Guterres’in resmi davetinin gündeme gelmesi ve Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın da söz konusu gayri resmi ve ajandası olmayan yemek davetine katılacağına dair açıklama yapması sonrasında bazı çevreler Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü’ temelinde iki devletin iş birliğine dayalı iki devletli çözüm vizyonu’ konusunda herhangi bir geri adım mı söz konusu şeklinde söylemleri söz konusu olmuştur.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, söz konusu söylemlere karşılık olarak egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü’ temelinde iki devletin iş birliğine dayalı iki devletli çözüm vizyonu’ konusunda herhangi bir geri adımın söz konusu olmadığını açık ve net bir şekilde ifade etmiştir.
Crans Montana’da 7 Temmuz 2017 tarihinde Rum tarafının değişmeyen katı ve uzlaşmaz tavırları neticesinde federasyon temelinde sürdürülen Kıbrıs müzakere süreci çökerek sonlanmıştır.
Bilindiği üzere ‘egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü’ temelinde iki devletin iş birliğine dayalı iki devletli çözüm vizyonu’ KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, tarafından gündeme getirilmiştir.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, daha birkaç gün önce New York’ta egemen eşitlik ve eşit uluslararası statünün teyidi olmadan resmi müzakere sürecine geçilmeyeceğini BM Genel Sekreteri Guterres’e yinelemiştir.
BM Genel Sekreteri Guterres’ingayri resmi ve ajandası olmayan üçlü yemek önerisi öncelikle özellikle belirtmek gerekir ki resmi bir müzakere süreci değildir. SADECE GAYRİ RESMİ VE AJANDASI OLMAYAN ÜÇLÜ BİR YEMEKTİR…
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, aslında gündeme getirmiş olduğu‘egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü’ temelinde İKİ DEVLETİN İŞ BİRLİĞİ’ne dayalı iki devletli çözüm vizyonu’ modelinin gereğini yerine getirmektedir.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, BM Genel Sekreteri Guterres’in ev sahipliğinde 15 Ekim 2024 Salı günü New York’ta gayri resmi ve ajandası olmayacak şekilde gerçekleşecek üçlü yemekte; muhtemelen iki devlet arasında her iki halkın faydasına olacak enerji, düzensiz göç, su, kültür, ekonomi, yeni kapıların açılması konularında iş birliği yapmaya ve görüşmeye hazır olduğunu bir kere daha yineleme fırsatı bulacaktır.
Bilindiği üzere KKTC tarafı olarak, 2011, 2012 ve 2019 yıllarında Ada etrafındaki doğal kaynaklarla ilgili çeşitli iş birliği önerileri BM aracılığı ile Rum tarafına iletilmişti. Bu konuda en son olarak da 1 Temmuz 2022 tarihinde Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Birleşmiş Milletler’e 4 sayfadan ve 4 maddeden oluşan iş birliği önerilerinde bulunmuştur.
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, İki tarafın da ihtiyaçlarını göz önünde bulundurularak müktesep haklarımız temelinde, egemen eşitlik ve eşit uluslararası statümüz korunarak kazan-kazan ilkesiyle 4 iş birliği öneresin de bulunmuştur.
Söz konusu öneriler, iki tarafa da ait olan, Ada etrafındaki doğal kaynakların, araştırılması, çıkarılması, kullanılması ve pazarlanması da dahil, yönetilmesine ilişkin olarak, eşit sayıda ve eşitlik temelinde, BM gözetiminde, iki tarafın yetkili makamlarından temsilcilerin katılımıyla kurulacak bir komiteyle bu kaynaklara dair ortak karar alınması mekanizmasından oluşmaktadır.
Dolayısıyla Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın BM Genel Sekreteri Guterres’in gayri resmi ve ajandası olmayan üçlü yemek davetini kabul ederek katılacak olması‘egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü’ temelinde iki devletin iş birliğine dayalı iki devletli çözüm vizyonu’ konusunda herhangi bir geri adım değildir.
Şu unutulmamalıdır ki iki devletli çözüm vizyonu bizzat KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, tarafından gündeme getirilmiştir ve bu doğrultuda ilk günkü inanç, azim ve kararlılıkla savunulmaktadır…
Sonuç olarak; BM Genel Sekreteri Guterres’in ev sahipliğinde 15 Ekim 2024 Salı günü New York’ta gayri resmi ve ajandası olmayacak şekilde gerçekleşecek yemekte neler yaşanacağını bekleyip hep birlikte görebileceğiz…