5 saniye kuralı yere düşen bir yiyeceği 5 saniye geçmeden alırsanız, yerdeki bakterilerin yiyeceğe geçebilecek vakitleri olmayacağını söyler. Peki bu söylem ne kadar geçerlidir?
Diyelim ki çok açsınız, elinizde çok sevdiğiniz bir çikolata var ve tam ısırık alırken siz onu yanlışlıkla yere düşürdünüz. Çikolatayı hiçbir şey olmamış gibi yerden alıp yemeye devam eder miydiniz? Aslında bu durumda kimilerine göre “5 saniye kuralı” geçerli oluyor.
5 saniye kuralına göre; yere düşen bir yiyeceği 5 saniye geçmeden önce almayı başarırsanız, yerde bulunan bakterilerin yiyeceğe geçebilecek vakitleri olmuyor. Peki bu doğru mu?
Beş saniye kuralı gerçek mi yoksa bir efsane mi?
İnsanların mikroorganizmalar ve bunların insan hastalıkları ile ilişkileri hakkında yakın zamana kadar çok az temel bilgisi vardı. Bu nedenle, bir zamanlar yere düşen yiyeceği almak ve sonra yemek bir tabu sayılmamaktaydı. Sonuçta insanlar bakterileri göremiyordu. Bu yüzden görünür kirleri silmenin her şeyi düzelteceğini düşünüyorlardı.
Beş saniye kuralını doğrudan ele alan ilk araştırma çalışması, Illinois Üniversitesi’nde 2003 yılında yapıldı. Çalışmada şekerlemeler Koli basili aşılanmış yer karolarına bırakıldı. Bunun sonucunda da bakteriler karolardan şekerlemelere beş saniye içinde atladı.
Birkaç çalışmanın ardından, bakterilerin gıdaya geçiş süresinin 2 – 6 saniye arası olduğu biçiminde bir karara varılacaktı. Ayrıca ıslak yiyeceklerin (karpuz gibi) ve kuru yiyeceklere (krakerler) oranla daha fazla bakteri topladığı ortaya kondu.
5 saniye kuralı ile ilgili yapılan araştırmalar
2006 yılında, Clemson Üniversitesinden bu konuda o tarihe kadar yayınlanan ilk bilimsel makale yayınlandı. Devamında bir çok farklı araştırma daha gerçekleşti. 2016 yılında Rutgers Üniversitesi’nden konuyla ilgili ikinci bir hakemli makale yayınlandı. Araştırmacılar çeşitli besin maddelerini farklı sürelerde farklı yüzeylerde test ettiler.
Sonuç olarak araştırmalar, yere düşen bir yiyeceğin 1 saniye sonra bile bakteri içeren duruma gelebildiğini gösterdi. Ama bu biraz da bakterilerin cinsine bağlı idi. Yiyeceğinizi nispeten temiz olduğunu düşündüğünüz bir yere düşürdüyseniz ya da halının üstüne düştüyse birkaç saniye içinde almanız onu kurtardığınız anlamına gelecekti.
Bakteriler, halı gibi yüzeylerde hemen transfer olamıyorlardı. Ama bu kuralın geçerli olması için halıya düşen yiyeceğin de kuru olması gerekiyordu.
Düşürdüğünüz yiyecek çevresine su salıyorsa, ahşap ve laminat yüzeylerde bu süre daha da uzuyordu. Yani yarısı yenmiş elmanızı ahşap bir zeminden 3 saniye içinde almayı başarırsanız risksiz olarak tüketme ihtimaliniz var.
Ancak yine de belli olmaz. Çünkü düşürdüğünüz zeminde hangi bakterilerin olduğunu bilemezsiniz. Bazı patojenler öyle hızlı hareket ediyor ki yiyeceğiniz düştüğü anda ona hücum edebiliyorlar. Yiyecekler kontamine bir yüzeyle temas ettiğinde bakterilerin neredeyse anında aktarıldığına dair kesin kanıtlar var. Yere düşen yiyecekleri yemek, emniyet kemeri takmadan araba sürmeye benzer.
Yorumlar kapalı.