Ahmet Tolgay

23 Nisan: En eski ulusal bayram  





23 Nisan; Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk kuruluş yıl dönümünden bu yana, yani tam 106 yıldır kutlanan, Türkiye Cumhuriyeti’nin en eski ulusal bayramıdır…
Diğer ulusal bayramların ilanı ve kutlanmaya başlanmaları tümüyle 23 Nisan Bayramı’nı izler… Ulusal egemenliğin simgesi olan bugün, tüm ulusal bayramların da anasıdır…
*
Türk ulusu 1920’lerin başında, istilacılara karşı kurtuluş savaşına hazırlanılan bir ortamdaydı… Osmanlı İmparatorluğu çökmüş ve kuşatma altındaki Ankara dolayları hariç, yurdun her yanı işgal altındaydı…
İşte bu ağır koşullar altında Mustafa Kemal Paşa’nın yurdun her yanından halkın kendi yörelerinde seçilmiş temsilcilerini Ankara’ya davet ederek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni oluşturması, onun milli egemenliğe, demokrasiye, hukuka ve halkın özgür iradesine duyduğu saygının ve verdiği önemin göstergesidir…
Oluşturulan o gazi meclisin açılış tarihi, 23 Nisan 1920’dir…
“Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” diyen Büyük kurtarıcı Mustafa Kemal Atatürk,  önce ulusal egemenliği kurumsallaştırdı… Kurtuluş savaşına bu egemenlikten aldığı güçle, yani milletle bütünleşerek girdi…
Bu özelliğinden dolayı, Türkiye Büyük Millet Meclisi de modern Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ve en eski demokratik kurumudur…
*
Gelelim bayramın oluşup şekillenmesine…
1933 yılının 23 Nisan’ında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk TBMM’nin açılışına ilişkin kutlamalarda bir gelenek başlatır… Bu bayramı çocuklara armağan etme kararına varmıştır…
İşte o bahar sabahında minik öğrencileri, mütevazı konutu, Çankaya Köşkü’ndeki makamında kabul eder…  Onlarla derinlikli bir sohbet yapar… Yine aynı yıl stadyumlarda, “sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur” mottosu ile beden hareketi gösterilerine yer verilir…
1933’ün 23 Nisan Bayramı’nda ayrıca Milli Eğitim Bakanı Reşit Galip Bey’in, her sözcüğünü seçerek kaleme aldığı ve “Türküm, doğruyum, çalışkanım” diye başlayan “Andımız”,  çocuklar tarafından ilk kez hep bir ağızdan okunur. Böylece 1933’te “Çocuk Bayramı” devlete de mal olur… Ama henüz bu bayramın yasası çıkartılmış değildir…
1935’teki yasa değişikliğinde de çocuk bayramından hiç söz edilmez… Resmî ismi konulmamış olsa da, Milli Hâkimiyet Bayramı’nın yanında “23 Nisan Çocuk Bayramı”nın, devlet ve toplum örgütlerinin ortaklaşa hazırladığı programlarla kutlanması sürdürülür bu arada…
*
1970’lerde artık 23 Nisan Çocuk Bayramı tüm ulustan ve yurdun her köşesinden  katılım alan coşkulu bir bayrama dönüşür…
1975’ten itibaren Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) bayrama özel programlarıyla destek vermeye başlar…
UNESCO’nun 1979’u “Dünya Çocuk Yılı” olarak duyurmasının ardından, TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği’ni başlatır… Böylece bu bayram uluslararası düzeye taşınmış olur…
1979’da resmî Millî Hakimiyet Bayramı törenlerine çocukların daha geniş bir kapsamda katılmasına karar verilir… 1980’de  “Çocuk Parlamentosu” oluşturulur… Böylece 23 Nisan Çocuk Bayramı, Millî Hakimiyet Bayramı’yla tamamen aynı etkinliklerde kutlanmaya başlanır…
Nitekim, 1981’de geçirilen bir yasayla iki bayram birleştirilir…
Zaten 1980 askeri darbesi döneminde Milli Güvenlik Konseyi, bu bayrama resmî olarak “23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” adını vermiştir…
*
Günümüzde bu anlamlı bayrama birçok ülkeden Türkiye’ye giden çocuklar da katılmaktadır… Bu çerçevede çeşitli gösteriler hazırlanmakta, okullarda törenler ve türlü etkinlikler düzenlenmektedir…
Ayrıca 1933’te Atatürk’le başlayan “çocukları makama kabul etme” geleneği, günümüzde çocukların kısa süreliğine devlet kurumlarının başındaki yetkililerin yerine geçmesi şeklinde sürdürülmektedir…
*
“Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı”, Türkiye Cumhuriyeti’nin yanı sıra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin de resmi bayramlarından biridir. Çünkü bu bayram Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından tüm dünya çocuklarına armağan edilmiştir…
Bu anlamlı bayram günü, Aziz Atatürk’ü ve onun kurtuluş mücadelesi ve devrim arkadaşlarını saygı, minnet ve rahmetle anmamızın vesilesi olmaktadır…
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlu ve mutlu olsun…

23 Nisan: En eski ulusal bayram  
Yorum Yap

Yorumlar kapalı.