Mihail Gorbaçov, yeniden yapılanma (perestroika) ve açıklık (glasnost) adını verdiği reform çalışmalarıyla soğuk savaşı bitirdi. 1990 yılında Nobel Barış Ödülü’nü kazandı. En önemlisi Sovyetler Birliği’nin son lideri olarak Sovyetler Birliği’nin sonunun mimarı oldu.
Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrası dünya tek kutupluluğa dönüşmedi. Tek süper güç olarak, ABD, kaldı.
Trump’a kadar ABD Başkanları, tek süper güç olduklarının bilinciyle ama belirli dengeleri koruyarak görev sürelerini tamamladılar.
Donald Trump, en farklı ABD başkanı mıdır?
Çok yıllar sonra ABD tarihi yazıldığı zaman Donald Trump, olumlu yönde değil, olumsuz yönde en farklı başkan olarak işaret edilecek.
***
ABD’de başkan kim seçilirse seçilsin, bir anlamda ABD’nin derin devletini oluşturan kurumların, rota değişikliğine izin vermeyecekleri konuşuldu hep.
Donald Trump’la bu genel geçer doğruda, önemli değişiklerin önce sinyalleri algılandı, sonra yaklaşan, adım sesleri duyuldu.
***
ABD, dünyanın her köşesinde, bölgesel ve evrensel sonuçları olan sıcak çatışmaların, savaşların, komuta merkezinin başında oldu.
Savaşları çıkarttı… Çoğu kez savaşları sonlandırmada, çıkarmadaki ‘ başarısını’ gösteremedi.
Savaşların bedelini hep başka ülkeler, başka uluslar ödedi. Hatta savaş sonrası ABD, kendi savaş harcamalarının faturasını ödetecek taraf buldu.
***
Donald Trump, gerek ekonomi gerekse askeri bakımdan dünyanın gözünü, sonuna kadar açacak kadar tek yanlı tahrik ve provoke eden, olmayı başardı.
Tarz farklılığına rağmen Donald Trump’ı Mihail Gorbaçov’a benzetiyorum.
Donald Trump da Amerika Birleşik Devletleri’nin tek süper güç özelliğini, sona getirme olasılığı çok yüksek.
2002’de Almanya Başbakanı iken Gerhard Schröder, ABD’nin Irak politikasıyla şunları söylemişti: “ABD, Irak operasyonu konusunda müttefiklerine danışacağını açıklamakla yetinemez. Danışma denen şey ciddiye alınacaksa, bu sadece ne zaman ve nasıl müdahale edileceği konusuyla sınırlı kalmamalı. Tersine müdahalede bulunulup bulunulmayacağıyla ilgili olmalı. ABD, uluslararası topluluğa ya da müttefiklerine danışmadan harekete geçerse bunun sorumluluğunu da tek başına üstlenir”
Bu kez, eski başbakan sıfatıyla Gerhard Schröder, geçtiğimiz günlerde, “Bize işgal edilmiş bir ülke olarak davranılmasına tahammül edemeyiz. Amerikan büyükelçisinin yaptıklarını izlerken, kendisini ABD’nin egemen bir ülkedeki büyükelçisi olarak değil de işgalci bir ordunun subayı olarak gördüğü izlenimine kapılıyorum. ABD’nin başlattığı ihtilaflardan zarar görenlerin birbiriyle yakınlaşmasından kaçınmak imkânsız’ dedi.
***
ABD’nin NATO harcamaları on milyarlarca doları bulsa da ABD, kendi ordusunu konuşma noktasına geldi.
Avrupa Ordusu, kurulur mu?
NATO’nun dağılması da Avrupa Ordusunun kurulması da mümkün.
ABD’siz, Avrupa Ordusuna dönüşmüş bir NATO da bir ihtimal.
Hatta, Rusya’nın da içinde yer alacağı bir Avrupa Ordusu, bu gün için öngörülerin dışında olsa da, zaman içinde olasıdır.
Unutulmamalıdır ki Sovyetlere karşı oluşun temelinde komünizmi tehlike görev anlayış vardı.
Şimdi o ‘tehlike’ yok… Tehlike artık ekonomi temelli olarak şekilleniyor… Trump’ın açtığı ticaret savaşlarının tahribatı, konvansiyonel hatta kimyasal silahların tahribatıyla kıyaslanır hale geldi.
***
Donald Trump, evrensel kullanımı açık ara ilk sırada olan Amerikan Dolar’ını da silah olarak kullanıyor.
Trump, geleceğin savaşının ekonomik, ticari, finansal nitelikli savaşlar olacağını adeta dünyanın gözüne soktu.
Uluslararası kabul görüp, bir başka ülkenin para birimine çevrilebilen Türk Lirası gibi para birimlerinin gelecekte ayakta duramama riski var.
Öyle bir durumda çare, EURO gibi, ortak para birimleri olacak.
Eğer koşullar olgunlaşırsa, Türkiye’nin EURO bölgesine girip TL yerine EURO kullanmasını kimse olamayacak bir öngörü olarak düşünmesin.
Türkiye, çok uzak değil 2019 yılında dalga boyu yüksek, dolar saldırısı yaşadığına inanırsa, kullanılan para birimi üzerinden gelen saldırılara karşı, askeri ittifaklar gibi, parasal ittifak limanlarına sığınma yollarını arayacak.
***
Kısa bir süre önce Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa’nın siber güvenliğin sağlanması da dahil, ABD, Çin ve Rusya’dan korunmak için kendi ordusunu kurması gerektiğini söylemiş, Almanya Başbakanı Angela Merkel de destek vermişti. Mutlaka farkındasınız Macron ve onunla hemfikir olan Mercel, Trump ABD’sini Çin ve Rusya ile aynı kefeye koyuyor…
Dünya hızlı bir değişime kayıyor. Ekonomiyi, salt ekonomik verilerle okumaya kalkanların, yanılgı payı yüksek olacak
Yorumlar kapalı.