Lyme hastalığı

   Hastalık etkeni Borrrelia burgdorferi’dir. Hastalık genelde bu etkeni taşıyan ixodes cinsi kenelerin ısırığı ile bulaşır. Hastalığın en çok görüldüğü zamanlar mayıs ve kasım aylarıdır. Bu nedenle bu aylarda kene mücadelesi çok önemlidir. Lyme zoonoz bir hastalıktır, bu sebeple etkenin insanlara geçebileceği fikri her zaman göz önünde bulundurulmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır. İnsanlarda ve köpeklerde eklem, deri lezyonları ve diğer organ bozukluklarına neden olur.
   Bu hastalığa köpekler, insanlar ve kedilerden daha sık yakalanırlar. Dışarıda yaşayan köpeklerin evde bulunanlara göre bu etkene maruz kalma oranları fazladır. Özellikle ormanlık alanlarda yaşayan köpeklerin hastalık etkenini taşıyan kenelere maruz kalmaları daha sık gözlenir. Köpeğin kene tarafından ısırılması sonucunda, hiç bir hastalık belirtisi ortaya çıkmayabileceği gibi, ilk belirtiler bir kaç ay sonra da ortaya çıkabilir. Genelde hemen semptom görülmez, oluşan vakalarda görülen belirgin semptomlar; ateşin 40-41 santigrad dereceye çıkması, iştahsızlık, patolojik uyku hali, hareket etmekte isteksizlik, krizler, saldırganlık, kalp ve böbrek problemleri, topallık (genelde tek bir eklemde bazen de bir kaç eklemde) görülür. Eklemler şiş ve ağrılı bir hal alır.
 

İnsanlarda Lyme hastalığı
   Hastalık insanlarda 2 farklı formda görülür. Bunlar Erken Lyme hastalığı ve Geç Lyme hastalığıdır. Erken Lyme hastalığı, enfekte kene tarafından ısırıldıktan sonra 3-60 gün içinde yorgunluk, ürperme, ateş, baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, şişmiş lenf yumruları, Bull’s eye (erythema migrans) daire şeklinde deri kızarıklığı şeklindeki belirtilerle kendini gösterir.
   Geç Lyme hastalığında ise enfekte kene tarafından ısırıldıktan 2. hafta ila 3. ay arasında ortaya çıkan dizlerde artrit, kalp çarpıntısı, körlük, sinir sistemi problemleri (uyuşukluk, ağrı, yüz felci, menenjit) ve son olarak ölümle seyreden bir hastalıktır.
 

Babesiosis
   Bir kan paraziti olan babesia, tüm dünyada subtropikal ve tropikal bölgelerde yaygındır. Akdeniz ülkelerine yoğun turist trafiği sayesinde hastalık orta ve kuzey Avrupa ülkelerinde de giderek yayılmaktadır. Enfekte keneler, sağlıklı konakçıdan kan emdikleri sırada paraziti de naklederler. Parazit enfekte konakçının kanında alyuvarları parçalar. Babesis enfeksiyonunun bulaşmasından 1-3 hafta sonra konakçıda ateş, giderek artan durgunluk, anemi, mukoza ve göz kapaklarında sarılık, dalak şişmesi ve kan işeme meydana gelir. Hastalığın şiddeti konakçının bağışıklık durumu ile yakından ilgilidir. Tavsiye edilen en etkili mücadele yöntemi, vektör kenelerin yok edilmesini amaçlayan, uzun etkili kene ilaçlarının kullanılmasıdır.
 

Kene felci
   Bazı kene türlerinin dişileri, kan emme sırasında belli dönemlerde bir nörotoksin üreterek, sinirsel impuls geçişini bozar. Hastalık bulaşan köpeklerin arka bacaklarında ilerleyen bir felç ve nadir vakalarda solunum felcine bağlı ölüm meydana gelir. Kenelerin kısa süre uzaklaştırılmaları ile semptomlar 24 saat içinde kaybolur.
 

Korunma
   Bu hastalıklarda yapılması gereken en önemli şey korunmaktır. Korunmada hasta sahiplerinin özellikle yaz, ilkbahar ve sonbaharın erken dönemlerinde hayvanlarına yapılması gereken dış parazit ilaçlarını aksatmamaları gerekmektedir. Bu dış parazit ilaçlamalar ense damlaları veya kene tasmaları şeklinde olabilir.
   Bir diğeri ise kalabalık ortamda bulunan köpeklerin yani bakımevleri ve barınaklarda yaşayan hayvanlara yönelik yapılacak ilaçlamalardır. Bunlardan en önemlisi çevrenin dezenfeksiyonudur.