Hayvan üreticisini isyan ettiren yemlik arpa krizi, yeni sevkiyatlarla hafifledi. İlk gemiyle bin 980 ton, ikinci gemiyle 6 bin 750 ton arpa ülkeye geldi.
“Fatura bize kesildi”… TÜK Yönetim Kurulu Başkanı Yenal Garabli, arpa tedarikinde yaşanan gecikmenin kurum veya bakanlıkla ilgisi olmadığını, ihaleyi alan firmanın yurtdışında yaşadığı sorunlardan kaynaklandığını belirterek, fatura bize kesildi. Yine de hayvancılarımızdan özür diliyoruz” dedi.
“Satış başladı”… TÜK Müdürü Kürşat Özer, arpa ihtiyacının karşılanması için gemilerin peş peşe geldiğini belirterek, ülkeye ilk olarak pazar günü bin 980 ton arpa geldiğini, dün de 6 bin 750 tonluk ikinci arpa sevkiyatın yapıldığını açıkladı. Özer, kontrollü dağıtımın başladığını ve kesintisiz şekilde devam edeceğini açıkladı.
“Arpa nöbeti”… Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, kuraklık nedeniyle artan arpa ihtiyacının karşılanamadığını, ambarların boşaldığını, üreticilerin nöbet tutarak arpa beklediğini belirterek “yem karışımları değişti bu da hayvan ölümlerine neden oldu.” dedi.
Cemre CEMALİ
Ülkemizde hayvancının en temel girdisi olan yemlik arpa tedarikinde son haftalarda ciddi sıkıntılar yaşanıyordu.
İç piyasada kuraklık nedeniyle ürün bulunamaması, yurtdışından yapılacak sevkiyatlarda yaşanan gecikmeler üreticiyi zora soktu; “hayvan ölümleri” dahi gündeme geldi.
İthal yemlik arpada yaşanan sorun, iki gemiyle toplam 8 bin 730 ton yemlik arpanın ülkeye ulaşmasıyla hafifledi.
Pazar günü gelen ilk gemiyle taşınan bin 980 tonluk arpanın tahliyesi tamamlanarak şubelerden satışa başlanırken, dün gelen ikinci gemiyle de 6 bin 750 ton arpa daha ithal edildi.
Numuneleri alınan bu sevkiyattaki arpanın analizleri tamamlandığında satışların bugün itibarıyla kesintisiz devam etmesi öngörülüyor.
Konu ile ilgili KIBRIS’a konuşan Toprak Ürünleri Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Yenal Garabli gecikmenin kurum veya bakanlıktan değil, tedarikçi firmanın yurtdışında yaşadığı sorunlardan kaynaklandığına dikkat çekerek, “Bu sıkıntılı süreçten dolayı tüm hayvancılarımızdan özür diliyoruz. Bizim elimizde olmayan nedenlerden dolayı böyle bir durum yaşandı. Bir daha böyle bir durum yaşanmayacak” diye konuştu.
TÜK Müdürü Kürşat Özer ise iki gemiyle toplam 8 bin 730 ton arpanın ülkeye ulaştığını ve kontrollü satışların başladığını açıklayarak “İhtiyaç doğrultusunda arpa peyderpey gelmeye devam edecek” dedi.
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, kuraklık nedeniyle iç piyasada arpa bulunamadığını, tedarikteki gecikme yüzünden üreticilerin yem karışımına yönelmek zorunda kaldığını belirtti.
Özer: Şubelerden satış başlatıldı
Toprak Ürünleri Kurumu Müdürü Kürşat Özer, pazar günü bin 980 tonluk arpanın olduğu bir geminin ülkeye geldiğini söyleyerek tahliyesinin pazartesi günü başladığını ve salı günü tamamlandığını açıkladı.
Özer, pazartesi günü tahliye işlemiyle birlikte şubelerde hayvancılara satışların başladığını belirterek, “Tahliye başladıktan sonra mesaiye devam ettik hayvancılara o andan itibaren şubelerden satış başlatıldı. Arpanın kilogram fiyatını hayvancılar 7.25 TL’den alıyorlar. Herkese arpa verilebilecek şekilde kontrollü dağıtım yaptık” dedi.
“6 bin 750 tonluk ikinci gemi geldi”
İkinci geminin de dün ülkeye ulaştığını kaydeden Özer, “Bu sevkiyatta 6 bin 750 tonluk arpa geldi. Numuneleri alındı, analizleri yapılıyor. Bir aksilik olmazsa bugün sabah itibarıyla hayvancılara arpa satışı devam edilecek. Süreç başladı. Bir gemi geldi, bir gemi daha geldi, arkasından yenileri gelecek” ifadelerini kullandı.
Özer, normal şartlarda arpa ihtiyacının aylık 12 bin ton yıllık da ortalama 144 bin tonlarda olduğunu belirterek bu yıl kuraklık nedeniyle ihtiyacın 150-160 bin tona kadar çıktığını söyledi.
“Hayvancı çok talep ediyor, mevcut stoklardan daha fazla satış oluyor. Bunun hepsi ithal edilecek. Zaten şu an Türkiye de ithal ediyor” diyerek kesintisiz bir şekilde arpa verilmeye devam edileceğinin altını çizdi.
“Spot alım yetkisi verildi”
Yasa gücünde kararnameler ile Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın onayı doğrultusunda Toprak Ürünleri Kurumu’na ‘Doğrudan Alım (Spot)’ yetkisi verildiğini belirten Özer, “Tüm zahire alımlarında piyasadaki arzı giderme noktasında hızlı ve etkin olabilmek adına bu izin veriliyor. Firmanın teslim tarihinde yaşanan aksamadan dolayı sıkıntı çektik ancak hayvancıların ihtiyacı olan arpanın tedariğine ve dağıtımına başlandı. Arpa da ihtiyaç doğrultusunda peyderpey gelmeye devam edecek” dedi.
“Planlı çalışıyoruz”
Özer, kurumun her zaman planlı bir şekilde çalıştığını vurgulayarak gecikmenin firmadan kaynaklı olduğuna dikkat çekti:
“Uygulamada geçtiğimiz ay 20 bin tonluk arpa alımı için ilgili firmaya yetki verilmişti. Sözleşme olmasına rağmen firmanın tedarik tarihindeki süreçte aksama olduğu için sıkıntı yaşandı. Ancak bu kurumdan ya da bakanlıktan kaynaklanan bir durum değildi. Örneğin; 20 bin ton planlanmıştı tarihlere göre, hayvancının alabileceği, ürün bulabileceği süreçlere göre. Dolayısıyla her ihtiyaç duyulduğunda tedarik edilmeye devam edilecek. Hayvancının arpa bulabileceği şekilde şubelere arpa gönderilmeye devam edilecek”
Garabli: “Sıkıntı ne kurumdan ne bakanlıktan kaynaklandı”
TÜK Yönetim Kurulu Başkanı Yenal Garabli, ülkede yaşanan arpa sıkıntısının ne bakanlıktan, ne kurumdan, ne de plansızlıktan kaynaklandığını söyleyerek şunları söyledi:
“Ülke arpasız kalmayacak şekilde planlarımızı yaptık ve yürütüyorduk. Son çıktığımız 20 bin tonluk arpa teklifinde yaşanan aksaklık nedeniyle sorun ortaya çıktı. Spot alımda zaten ihale olmaz. Spot alım; teknik usulü şeklinde yönetilir, teklif bile alınmadan herhangi bir firmadan uygun fiyatlarda bulup alabiliriz de ürünü. Ancak biz şeffaf olsun diye en az 30-40 firmaya şartname gönderiyoruz. En uygun ve en becerikli firmadan alım yapıyoruz”
“En uygun fiyatı veren firmaya verdik”
Garabli, ihaleyi alan firmanın daha önce de saman ve balya getirerek hayvancılara ürün tedarik eden bir firma olduğunun bilgisini vererek, “Fiyatı en uygun veren firmaydı, diğerleriyle arasında arpa fiyatında 20-30 dolar fark vardı. Yönetim kurulu kararıyla bu firmaya verdik. Gerekli teminatları da yatırdı. Ancak firma da alacağı üründe sorun yaşadı. Bu nedenle ürünü zamanında getiremedi ve sıkıntı başladı” ifadelerini kullandı.
Süreçte hukuki zorunlulukları yerine getirdiklerini belirten Garabli, “Bir firmaya ihaleyi verdikten sonra, o sözleşmenin süresi dolmadan başka bir firmadan alım yapamayız. Yapsak bile sadece sonraki süreçler için yapabilirdik. Yasal olarak ne gerekiyorsa onu yaptık” diye konuştu.
“Fatura kuruma kesildi”
Garabli, gecikmenin firmanın tedarikte yaşadığı sıkıntıdan kaynaklandığını kaydederek, “İhaleyi verdiğimiz firmanın beklenmedik şekilde Rusya tarafındaki firmayla anlaşmazlığından dolayı gecikme yaşandı. Bunun faturası da TÜK ve bakanlığa kesildi. Ancak elimizde olmayan bir durumdu” dedi.
Gecikmenin ardından yeni bir doğrudan alım için seçim yasaklarından önce Yüksek Seçim Kurulu’na başvurduklarını belirterek, “Seçim yasakları kapsamında olup olmadığını Başsavcılığa sorduk. Görüş geldiği günün gecesinde yeni tedarik için sürece çıktık. Hızlı çözmek için tüm girişimleri yaptık” ifadelerini kullandı.
“Hayvancılardan özür diliyoruz”
TÜK Başkanı Garabli, “Toprak Ürünleri Kurumu olarak bu sıkıntılı süreçten dolayı tüm hayvancılarımızdan özür diliyoruz. Bizim elimizde olmayan nedenlerden dolayı böyle bir durum yaşandı. Bir daha böyle bir durum yaşanmayacak” dedi.
Onalt: “Rasyon değişti, hayvan ölümleri başladı”
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, kuraklık nedeniyle iç piyasadan ürün gelmediği için ülkede yıllık 150 bin ton arpa ihtiyacı olduğunu söyleyerek bu ihtiyacın ithalatla karşılanması gerektiğini söyledi.
Onalt, bu ihtiyaca karşın planlamanın yapılmadığını ve arpa tedarikinde büyük sıkıntı yaşandığını belirterek, “Dünya borsalarında fiyatlar yükseldi, şu an ambarlar boş. Pazar akşamı gelen 2 bin tonluk gemi pazartesi boşaltılmaya başlandı. Bu, sadece 2,5-3 günlük ihtiyacı karşılar çünkü çiftlikler boş” dedi.
Arpa eksikliği nedeniyle yem karışımlarının değiştiğini, bunun da hayvan ölümlerine yol açtığını dile getiren Onalt, şöyle devam etti:
“Ham madde arpadır. Arpa olmadığı için yem rasyonu adı verilen karışımlar değişti. Hafta sonu beni arayan büyükbaş ve küçükbaş üreticiler oldu, yaklaşık 20 tane kayıp vardı. Rasyon değişikliği olduğu için ve hayvan ölümleri başladı. Yasası olmadığı için bu kayıpların tazminatı da yok. Bunun en büyük suçlusu devlettir. Bize arpayı tedarik edemedi, planlayamadı. Şu an ambarlarda arpa yok, üretici isyanda”
“Ambarlarda nöbet tutuyoruz”
Üreticilerin kendi paralarıyla arpa almak için ambarlarda nöbet tuttuğunu vurgulayan Onalt, “Arpanın kilogram fiyatı 7.25-7.75 TL arasında. Biz bedava istemiyoruz, parasını veriyoruz. Ama ‘arpa yok, bala yok, saman yok’ derken hayvanların hepsi açlıktan ölecek” diye konuştu.
Onalt, Toprak Ürünleri Kurumu’nun İskele, Kumyalı, Güzelyurt, Akdoğan, Mağusa ve Haspolat’taki ambarlarda dağıtım noktaları olduğu ifade ederek “Dün, öğleden önce beni arayanlar 2 bin ton arpanın yarısının verildiğini, sonra kapakların kapatıldığını ve dağıtımın durduğunu söyledi. Problemin ne olduğunu ben de bilmiyorum. Ambarlardan üreticiler arıyor, kamyonlar sıra bekliyor. 10 ton ihtiyacı olana 2 ton veriyorlar” dedi.
Onalt, Toprak Ürünleri Kurumu yönetim kurulu başkanının “hayvan başına göre adaletli dağıtım” sözü verdiğini ancak bunun da hayata geçirilemediğini söyleyerek, “Yeterli arpa gelirse sistem değişecek ve hayvan başına göre dağıtım yapılacak. Şimdi gelişigüzel bir dağıtım yapıldı. Gelen 2 bin ton arpa, tasarruflu gitse bile çarşamba gününe kadar yeter. Zaten her üretici alamadı” dedi.
Yorumlar kapalı.