Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Çavuş, KIBRIS TV canlı yayınında hayvancılık ve tarım politikalarıyla ilgili açıklamalarda bulundu.
Asaf ırkı ithal edildi… Bakan Çavuş, 2025’te ıslah projesi için ayrılan bütçenin 30 milyon TL’ye yükseltildiğini belirterek “Şu an 4 bin 802 hayvan geldi, İspanya’dan 3 bin 600 hayvan daha ithal edilecek. Kısa süre içinde ikinci etapla birlikte bu sayı 8 bin 500’e ulaşacak. Etçil ve sütçül bir ırk olan Asaf ırkı hayvanlar ülkeye kazandırıldı.” diye konuştu.
“Para kasada duruyor”… Kuraklıkla ilgili çalışmalara da değinen Bakan Çavuş, paranın hazır olduğunu ancak ödemelerin yapılması için haritanın bir an önce sonuçlandırılması gerektiğini söyleyerek “Genel Tarım Sigortası Fonu ve Çiftçiler Birliği haritayı tamamladığı an, bugün bitiriyorlarsa bugün, yarın bitiriyorlarsa yarın Bakanlar Kurulu’na götürmeye hazırım. Ödeyeceğimiz para kasada duruyor.” dedi.
Cemre CEMALİ
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, Halil Esendağlı’nın KIBRIS TV’de hazırlayıp sunduğu ‘Her Şey Masada’ programına konuk olarak hayvancılık ve tarım politikalarıyla ilgili gündeme dair konuları ele aldı.
Damızlık hayvan ithalatından arpa tedarikine, kulak parası ve kuraklık ödemelerinden sertifikalı tohum desteğine kadar birçok konuda açıklamalarda bulunan Çavuş, “Üreticimizin yanında durmaya devam edeceğiz.” dedi.
“Yüzde 0.2 kayıpla tamamladık”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, son günlerde kamuoyunda tartışılan damızlık hayvan ithalatı konusuna açıklık getirerek “Ülkeye gelen hayvanların yolda öldüğü, eksik geldiği, kimlere dağıtılacağı” yönünde yapılan açıklamaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.
Hayvanların sağlıklı bir şekilde tahliye edildiğini yalnızca yüzde 0.2 kayıp yaşandığını ifade eden Çavuş,“Ben de bu sektörün içinden gelen biriyim. Meclis kapanmadan önce hayvanlarla ilgili ödenek sağlandı. Geminin yanaşmasında ufak bir gecikme yaşansa da hayvanların sağlıklı bir şekilde tahliye edildiğini gördük. 600 hayvanın öldüğü söyleniyor böyle bir şey yok.” dedi.
Bakan Çavuş, ithalat süreciyle ilgili bilgi vererek; gemi ve taşıma araçlarının İspanya’da dezenfekte edildiğini, hayvanların elektronik sistemle sayılarak gemiye alındığını, 8 günlük yolculuk boyunca yem ve kaba yem stoklarının hazırlandığını, tahliye işlemlerinin 2 gün içinde tamamlandığını aktardı.
Çavuş, “Normal şartlarda bu tür hayvan ithalatlarında yüzde 1 ila 3 arasında ölüm oranı normal kabul edilirken biz bu süreci yüzde 0.2 kayıpla tamamladık. İlk tahliyede 6, ikincisinde 2 olmak üzere toplam 8 kaybımız oldu.
Bu büyük bir başarıdır” ifadelerini kullanarak uzun yıllar sonra ülkemizde gerçekleşen kaliteli hayvan ırkı ithal edilerek üretici ile buluşturmaktan gurur duyduklarını açıkladı.
“Islah projesine 30 milyon TL”
Bakan Çavuş, 2024’te e 15 milyon TL’lik ıslah projesi olduğunu ve 2025 bütçesinde ise bu sayının 30 milyon TL’ye yükseltildiğini belirterek “Şu an 4 bin 802 hayvan geldi, İspanya’dan 3 bin 600 hayvan daha ithal edilecek. Kısa süre içinde ikinci etapla birlikte bu sayı 8 bin 500’e ulaşacak. Asaf ırkı hayvanlar ülkeye kazandırıldı.” dedi.
Damızlık hayvanların dağıtımıyla ilgili planlamanın önümüzdeki günlerde yapılacağını söyleyen Çavuş, “59 üretici başvurdu. Limana gelip hayvanları gören çok sayıda üretici de başvuruda bulunmak istediğini iletti. Bu da projenin doğru ve faydalı olduğunu gösteriyor.” şeklinde konuştu.
Bakan Çavuş, projeye katkı koyan başta Başbakan olmak üzere tüm paydaşlara teşekkür ederek, “Etçil ve sütçül bir ırkı ülkemize kazandırmak bizim için gururdur.” dedi.
“Kulak paraları bu ay içinde ödenecek”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, küçükbaş hayvancılıkta üreticilerin kulak paralarıyla ilgili sorular üzerine, hayvancılarla iki yıllık bir program yürüttüklerini söyledi:
“2024 yılındaki programda şubat ve eylül ayı ödemelerini gününde yaptık. 2025’te de bugüne kadar tüm mükellefiyetlerimizi yerine getirdik. Şubat’ta kulak paralarını ödedik, buna ek olarak 11 milyon TL anaç artırımı parasını, doğrudan gelir desteğini, akaryakıt desteğini, narenciye ve yaş sebze desteklerini gününde ödedik. Gününde ödemediğimiz hiçbir desteğimiz yok.”
Bakan Çavuş, kulak numarası ödemelerinin 264 bin anaç hayvan üzerinden yapıldığının bilgisini vererek “Üreticilerimiz haklıdır, kulak paralarının eylül ayında ödeneceğini ifade etmiştik. Ancak eylül denildiğinde 1 Eylül anlaşılabiliyor. Bunun bir planlaması var. En geç önümüzdeki hafta tarımsal ödemeler başlayacak.” diye konuştu.
Çavuş, “Kulak numarasının blokesini yazdık. 286 milyon TL civarında kulak paramız var. Bununla birlikte 8 milyon 185 bin TL’lik anaç artırımı yapan üreticilerimizi de ödeyeceğiz.” ifadelerini kullanarak söz verdikleri gibi eylül ayı içerisinde tüm mükellefiyetlerini yerine getireceklerini açıkladı.
Yemlik arpa tedariki
Bakan Çavuş, yemlik arpa ithalatı ve tedarikiyle ilgili eleştirilere yanıt vererek temmuz ayında ülkede 10 bin ton arpa bulunduğu sırada ihaleye çıkıldığını söyledi ve bu süreçte yaşananları anlattı:
“234,5 dolar, 253 dolar, 255 dolar ve 260 dolarlık teklifler geldi. Yönetim kurulu en uygun teklif olan 234,5 doları kabul etti. Teslim tarihi 15 Ağustos’tu. Ancak firma bu teslimatı iki gün önceden yapamayacağını bildirdi. Biz de ara malın getirilmesini istedik. İlk etapta 3 bin ton, ardından 6 Eylül’de 2 bin ton arpa getirildi. Firma bu malları 270 dolardan almasına rağmen bize 234,5 dolardan verdi.”
Çavuş, sürecin ardından Bakanlar Kurulu kararıyla spor alım yetkisine dayanarak hızlı ihaleye çıkıldığını kaydederek “Savcılık ve Yüksek Seçim Kurulu’ndan da görüş aldık. Yeni ihalede teklifler 276 ile 305 dolar arasında değişti. Toprak Ürünleri Kurumu 276 dolarlık teklifle ihaleyi sonuçlandırdı ve 6 bin 700 ton arpa daha getirildi.” diye konuştu.
“2-3 gün sıkıntı oldu, hayvan ölümü olmadı”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, kuraklık nedeniyle üretimin neredeyse hiç olmadığı bir yıl yaşandığını, bu yüzden arpa tedarikinde zorlukların kaçınılmaz olduğunu ifade ederek “Paranız olabilir, arpayı alabilirsiniz ama lojistiğini bulmak ve planlanan tarihlerde ülkemize getirmek kolay değildir. Bu süreçte 2-3 gün hayvancımız zorlandı, doğrudur, ancak hayvan ölümü olduğuna dair söylemleri kabul etmiyorum” dedi.
Geçmiş yıllarda Güney Kıbrıs’tan da arpa taşındığını hatırlatan Çavuş, “Çok şükür o noktaya gelmeden anavatandan arpayı tedarik ettik, üreticimizle buluşturduk” ifadelerini kullandı.
“Balya ve saman üçüncü ülkeden”
Bakan Çavuş, canlı yayında balya ve saman konusundaki soruları yanıtlayarak Türkiye’deki şap hastalığı riski nedeniyle bu ülke üzerinden balya ve saman ithalatına izin verilmediğini belirtti.
Çavuş, “Silaj noktasında anavatandan izinlendirme yapıyoruz. Ancak kaba yem olan balya ve samanı da üçüncü ülkeden getirmek isteyen üreticilere izin veriyoruz.” diyerek Toprak Ürünleri Kurumu’nun da birkaç gün içinde ihaleye çıkacağını ve bu ürünü ülkemize getireceğini açıkladı.
Bakan Çavuş, “Şap hastalığının nelere yol açtığını en iyi üreticilerimiz biliyor. Biz de bu riski göze alamayız, bu nedenle üçüncü ülkeden tedarik yoluna gidiyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Tohumun ne olduğunu iyi biliyorum”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, ‘tohumluk arpada spot alımı olmaz’ söylemlerine karşılık da “Tohumun ne olduğunu iyi biliyorum, ülkede sertifikalı tohumun önünü açan kişiyim.” diyerek desteklerin üreticiye katkısını şöyle anlattı:
“İlk destekleme talebini benim başkanlığım döneminde yaptık, 0.25 kuruşla başladık, en fazla artıran da ben oldum. Bu yıl üreticiden aldığımız tohum materyaline verdiğimiz rakam 15 TL. Türkiye’de birinci sınıf sertifikalı tohum 16.5 TL, ilaçlamayla 17 TL. Bizim fiyatımız üreticiye ciddi destek sağlıyor. TİGEM 17 TL’ye satıyorsa, buraya maliyeti 22 TL olur. Yüzde 30 kârla 29 TL’ye çıkar. Bizim verdiğimiz 8 TL destekle üretici 21-22 TL’ye alabiliyor.”
Geç açıklanan taban fiyat konusuna da değinen Çavuş, “Arpayı 15 TL’den açıkladık, buna rağmen üreticiden üreticiye 16-17 TL’ye satıldı. Erken açıklasaydık fiyat 20 TL’ye çıkacaktı. Biz bir taban fiyat oluşturduk” dedi.
“Sertifikalı tohumda rant yok”
Sertifikalı tohum ithalatıyla ilgili tartışmalara da değinen Çavuş, “Amacımız en uygun fiyata tohum getirmek. Rant peşinde değiliz. Bu ülkede sadece bir firma daha fazla ürün getirebiliyor. Geçmiş yıllarda TİGEM ile aynı fiyatı verirken, bu yıl gördük ki 38 TL’ye kadar çıkış oldu. Biz izinlendirmede 2 TL indirim sağlayarak üreticiyle buluşmasını sağladık.” dedi.
Çavuş, destek rakamlarını da hatırlatarak, “2023’te sertifikalı tohuma sözde 4 milyon TL bütçe ayrılmışken biz yılı 20 milyon TL destekle kapattık. 2024’te bu rakamı 30 milyon TL’ye çıkardık. Ülkede 15 bin ton civarında sertifikalı tohum ihtiyacı var. 3 yıl içinde her yıl 5 bin ton kaliteli birinci sınıf tohumu getirip döngüyü kurmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Çavuş, yerli üreticiden de tohumluk arpa alındığını ancak bunun ihtiyacı karşılamadığını belirterek, “Ne kadar elden ele geçtiğini bilmiyoruz. Önümüzdeki günlerde üreticiyle istişare ederek Toprak Ürünleri Kurumu’yla eksikleri belirleyeceğiz. Eğer açık olursa alternatif ürünlerle tedarik edeceğiz.” dedi.
“Tohum adaptasyonu diye bir şey yok”
Ülkede ekilmeyen tohum getirileceği yönündeki iddialara da değinen Bakan Çavuş, şunları söyledi:
“Ekilen tohumlar mutlak yazlık cinsi olan tohumlardır. Akabindekiler de deneme ekimleri dediğimiz noktalarda ekilenler de alternatif ürünlerdir. Ekim alanlarında da sadece başaklanma tarihlerindeki farklılıklar gözlemlenir. Birinin 10 gün önce başaklandığını, birinin 8 gün geç başaklandığını göreceğizdir. ‘Tohum adaptasyonu’ diye bir kavram literatürde yoktur. Eğer ‘kırkanbar’ yani birinci sınıf bir ürünü getirip burada yetiştiriyorsanız, buna adaptasyon diyorsanız onu bilemem. Ama dünyanın hiçbir yerinde tohumda adaptasyon diye bir şey yoktur.”
“Kuraklık ödemeleri hazır”
Kuraklıkla ilgili çalışmalara da değinen Bakan, Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği’nin komiteyle birlikte arazi gezilerini tamamladığını hatırlatarak, ödemelerin yapılması için haritanın bir an önce sonuçlandırılması gerektiğini söyledi.
Çavuş, “20 Ağustos itibarıyla ödemeyi yapacağımız parayı kasada tutarak ‘Lütfen kuraklık haritasını artık sonuçlandırın’ talimatını verdim. Bugün bitiriyorlarsa bugün, yarın bitiriyorlarsa yarın Bakanlar Kurulu’na götürmeye hazırım. Ödeyeceğimiz para kasada duruyor. Genel Tarım Sigortası Fonu ve Çiftçiler Birliği bu haritayı tamamladığı gün ödemeye hazırım. Üreticimizi en kısa sürede ödeyelim.” ifadelerini kullandı.
Yorumlar kapalı.