Kurak bir yıl daha geride kaldı. 2024-2025 sezonunda yaklaşık 650-700 bin dönüm arazi kuraklık kapsamına girdi. Üreticiler, ‘kuraklık’ ödemesinin ilk taksitini bekliyor.
“Eylülde ödenecek”… Başkan Nizam, kuraklık ödemelerinin bu yıl öne çekildiğini belirterek kuraklık kapsamına giren 650-700 bin dönüm arazi için 8 bin üreticiye iki taksitte 750-800 milyon TL ödeneceğini söyledi. Nizam, ödemenin 1-1,5 ay öne çekildiğini ve ilk taksitin 15-17 Eylül’de yapılacağını açıkladı.
“Garantör olmalı”… Bu yıl 5-8 çeşit denenmemiş tohum getireceğini söyleyen Çiftçiler Birliği Başkanı, bu tohumlardan verim alınamaması halinde üreticilerin mağdur olacağını vurguladı. Nizam, Tarım Bakanlığı ve tedarikçi firmaların garantör olması gerektiğini ifade etti.
Cemre CEMALİ
Ülkedeki kuraklık kapsamındaki araziler için yapılacak ödemeler bu yıl önceki yıllara göre 1-1,5 ay öne çekildi.
Son on yıldır genellikle kasım-aralık aylarında yapılan kuraklık ödemelerinin ilk taksiti 15-17 Eylül tarihlerinde yapılacak ve yaklaşık 8 bin üreticiyi kapsayacak.
İki taksitle toplam ödemelerin 750-800 milyon TL civarında olması ve kuraklık kapsamındaki alanın ise bu yıl geçen yıla göre artış göstererek yaklaşık 650-700 bin dönüme ulaşması öngörülüyor.
Yüzde 90 kuraklık kapsamında olan bir dönüm arazinin tazmin bedeli bin 298 TL olarak hesaplanırken, Tarım Sigortası’nın maliyeden alacağı yaklaşık 600-650 milyon TL’den şu ana kadar 310 milyon TL’nin yatırıldığı ve ilk taksit için yeterli kaynağın mevcut olduğu belirtildi.
Öte yandan bu yıl ülkemize getirilecek denenmemiş ve adaptasyonu test edilmemiş tohumluk miktarı, geçen yıllara göre önemli ölçüde arttı ve bu durum üreticileri huzursuz ediyor. Tedarikçi firmalar 5-8 çeşit tohum getirecek ve izin tek bir ürün için 25 tona çıkarıldı.
KIBRIS’a konuşan Çiftçiler Birliği Başkanı Mehmet Nizam, ülkedeki tohumlukların büyük kısmının ülke içinde tutulamadığını ve gayriresmi yollarla Güney Kıbrıs’a geçtiğini savunarak Türkiye’den gelecek sertifikalı tohumlarda üreticilere prim desteği verilmesi gerektiğini belirtti.
Denenmemiş tohumluklarla ilgili ciddi kaygılar bulunduğunu söyleyen Nizam, üreticilerin mağdur olmaması için Tarım Bakanlığı ve tedarikçi firmaların bu ürünlerin garantörü olması gerektiğini, aksi takdirde üreticinin büyük bir risk altında olacağını kaydetti.
“İlk taksit ödemeleri eylülde yapılacak”
Çiftçiler Birliği Başkanı Mehmet Nizam, ülkedeki kuraklık kapsamındaki araziler için yapılacak ödemelerin bu yıl önceki yıllara göre 1-1,5 ay öne çekildiğini açıklayarak, son 10 yılda kuraklık ödemelerinin genellikle kasım-aralık aylarında yapıldığını anımsattı.
Nizam, kuraklık haritasının taslak çalışmalarının devam ettiğini söyleyerek yakın zamanda saptama değerlendirme komitesi tarafından tamamlanacağını ve haritanın Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu ile paylaşılacağını, daha sonra da Bakanlar Kurulu’na sunulacağını belirtti.
Kuraklık ödemelerinin yaklaşık 8 bin üreticiyi kapsayacağını söyleyen Nizam, ilk taksitin 15-17 Eylül tarihleri arasında yapılacağını açıkladı.
Nizam, kuraklık tazminlerinde toplam ödemenin iki taksitle 750-800 milyon TL civarında olacağını ifade ederek kuraklık kapsamındaki alanın bu yıl geçen yıla göre artış göstererek yaklaşık 650-700 bin dönüme ulaştığını söyledi.
Birlik Başkanı Nizam, “Yüzde 90 kuraklık kapsamında olan bir dönüm arazinin tazmin bedeli bin 298 TL olacak. Tarım Sigortası’nın maliyeden alacağı yaklaşık 600-650 milyon TL civarında, şu an 310 milyon TL yatırıldı. İlk taksit için yeterli kaynak mevcut” diyerek bu ödemelerin 2024-2025 sezonunun kuraklık tazmini olacağını kaydetti.
“Tohumluklar gayriresmi yollarla güneye geçti”
Ülkedeki tohumluk sıkıntısına da dikkat çeken Nizam, ülkedeki tohumlukların büyük kısmının KKTC sınırları içinde tutulamadığını ve gayriresmi yollarla Güney Kıbrıs’a geçtiğini savundu.
Nizam, bunun başlıca nedeninin Tarım Bakanlığı’nın erken fiyat ve prim açıklaması yapmaması olduğunu belirterek, üreticilerin güneydeki fiyatları makul görüp kabul ettiğini ifade etti.
Kormacit ve Karpaz bölgesindeki Rumların güneyle olan temasın, ürünlerin güney tarafına kaymasında etkili olduğu vurgulayan Nizam, ikinci yılı da kurak geçen üreticilerin bu durumdan olumsuz etkilendiği ve zor durumda olduğunu kaydedildi.
“Sertifikalı tohumlar için prim desteği şart”
Çiftçiler Birliği Başkanı Mehmet Nizam, Türkiye’den gelecek sertifikalı tohumların yüksek miktarlarda olmasının öngörüldüğünün bilgisini vererek üreticilerin bu miktarı ekemeyecek durumda olduğu belirtildi.
Bu kapsamda Çiftçiler Birliği olarak Tarım Bakanlığı’na Türkiye’den gelecek sertifikalı tohumlara pirim desteğinin artırılması yönünde dilekçe verdiklerini ifade eden Nizam, sertifikalı tohumların ülkeye getirilmesi ve prim desteğiyle desteklenmesinin üretici açısından kritik olduğu kaydetti.
“Denenmemiş tohumların garantisi verilmeli”
Nizam, denenmemiş tohumlarla ilgili de ciddi kaygılar dile getirerek, Türkiye’de bu yıl geniş bir kesimde yaşanan kuraklık nedeniyle yeterli miktarda denenmiş tohumların ülkeye gelemeyeceğini öğrendiklerini açıkladı:
“Bu nedenle de denenmemiş tohumların Tarım Bakanlığı’nın çalışmaları içerisinde olduğunu gördük. Denenmemiş tohumlar da sertifikalıdır. Yani sertifika menşesi taşıyan, birinci kalitedeki tohumdur bunlar. Sadece ülkedeki adaptasyonu denenmemiştir.”
Nizam, denenmemiş tohumların miktarının geçen yıllarda 2-5 ton civarında iken, bu yıl tek bir ürün için 25 tona çıkarıldığını belirterek, tedarikçi firmalar tarafından 5-8 çeşit denenmemiş tohumun getirileceğinin açıklandığını ifade etti.
Bu durumun üreticileri riske atabileceğini ve garantisi olmayan tohumlardan verim alınamaması halinde üreticilerin mağdur olacağının altını çizen Başkan Nizam şöyle devam etti:
“Tedarikçi firmalar bu tohumlukların ‘yüzde yüz yazlık ürün’ olduğunu ve ülkemize de uyum sağlayacağını söylüyorlar. Fakat bunun garantisini vermiyorlar; garantisi de yok zaten. Yüzde yüz yazlık ürün ülkemizde boy alabilir, ama başağa geldiğinde ülkenin hava koşullarına ayak uyduramazsa başakta verim vermez. Bunları göz ardı etmemeleri gerekiyor.”
“Garanti bir adım atılmalı”
Nizam, bu nedenle denenmemiş tohumlukları getirecek olan tedarikçi firmanın ve aynı zamanda Tarım Bakanlığı’nın bu ürünlerin garantörü olması gerektiğinin altını çizerek, “Denenmiş tohumluktan üretici verim alamazsa tazmin edilmesi gerekiyor. Bu ürünleri kullanacak olan üreticilerin çoğu, ikinci hatta üçüncü yıldır kuraklıktan etkilenen bölgelerdeki üreticilerdir. Üreticimizi mağdur etmemek için bu noktada garanti bir adım atılması gerekiyor” diyerek Tarım Bakanlığı’na çağrıda bulundu.
Çiftçiler Birliği Başkanı Mehmet Nizam, daha önce ülkemizde denenmiş 17 çeşit adaptasyonu sağlayan tohum bulunduğunu, yeni getirilecek tohumların ise adaptasyonu ve verimliliği henüz test edilmemiş tohumlar olduğunu belirterek şöyle devam etti:
“17 çeşit denenmiş tohumluğun dışındaki tohumlarda ise, Tarım Bakanlığı’ndan aldığımız bilgiye göre Devlet Araştırma Endüstrisi bu tohumlardan birkaçını denemiştir. Biz de Tarım Bakanlığı’na, bunların sertifikalı ve denenmiş raporlarını iletmelerini talep ettik; ancak şu ana kadar elimize ulaşmış değil. Getirilecek olan denenmemiş tohumlar da bu yeni çeşitlerden olacaktır. Bu kadar yıldır böyle bir şeye izin verilmedi de neden bu yıl izin veriliyor. Yaptıkları yanlışlar göz ardı edilsin diye mi? yoksa bazı firmalara yandaşlık yapmak için mi?”
“Karşılığını alamazsa üretici batar”
Nizam, tohumluklardan yeterli verim alınamaması durumunda üreticilerin ciddi şekilde mağdur olacağını vurgulayarak “İki yıldır büyük kuraklık yaşayan üretici zaten borcun içinde gömülü. Üçüncü yılda da yaptığı masrafın karşılığını alamazsa üretici batar ve ülkedeki üretim ciddi şekilde zarar görür.” dedi.
Bu tohumluklardan ülkedeki tohumluğun bir kısmının karşılandığını, kalan ürünlerin ise hayvan yemi olarak Toprak Ürünleri Kurumu’na verildiğini belirten Nizam, “Bugün baktığımızda Türkiye’den şap hastalığı gibi birçok hastalığı, balya ile sapla ülkeye taşıyoruz. Bundan kaçış yok tabi, hayvanlarımızın yemini tedarik etmek zorundayız ama bunlara da önlem alınması için ülkedeki hasadın verimliliğini yükseltmek için bir adım atılması gerekiyor. Ancak şu anki mevcut yapıda böyle bir şey söz konusu değil.”
Yorumlar kapalı.