Kıbrıs’ın en köklü vakıflarından biri olan Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı, tarihi ve hukuki statüsüyle dikkat çekiyor. Osmanlı döneminde Kıbrıs’ta kadılık ve müftülük görevlerinde bulunan Ahmet Efendi bin Sadeddin tarafından 1 Muharrem 1052 (1 Nisan 1642) tarihinde kurulan vakıf, vakfiye hükümleri gereği asırlardır orijinal yapısını koruyor.
Bedenas ve Neyzen Çiftlikleri olarak da bilinen vakıf, Osmanlı’nın hukuk sisteminde yer alan mülhak vakıf statüsünde. Bu statü gereği, vakıf taşınmazlarının satışı, devri veya miras yoluyla intikali mümkün değil. Sadece kiralama yöntemiyle kullanıma sunulabilen bu taşınmazların gelirleri, vakfiyede belirtilen hayri ve zaruri amaçlar doğrultusunda harcanıyor.
Vakfın güncel durumu hakkında açıklama yapan Fahri Onbaşı, Sadeddinzade Ahmet Efendi’nin tarihi mirasının korunması gerektiğini vurgulayarak, “Vakfın statüsüne halel getirilemez. Taşınmaz mallar satılamaz, devredilemez ve miras yoluyla aktarılabilir değildir. Bu hükümler, hem vakfiye şartlarına hem de İslam hukukunun temel ilkelerine dayanmaktadır,” ifadelerini kullandı.
Vakfa hak sahibi olduğunu düşünen bireylerin soybağı tespit davaları açması gerektiğini belirten Onbaşı, sürecin hukuki yollarla şeffaf bir şekilde yürütüleceğini dile getirdi. Ayrıca, açılacak davaların masraflarının vakıf gelirlerinden karşılanabileceği, mahkeme kararlarının ardından hak sahiplerinin kamuoyuna duyurulacağı ifade edildi.
Tarihi önemi ve hukuki yapısıyla Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı, Osmanlı’dan günümüze ulaşan vakıf geleneğinin güçlü bir örneği olarak Kıbrıs halkının ortak mirası olmaya devam ediyor.
Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı tarafından yapılan açıklamanın tamamı şu şekilde:
Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı
(Bedenas ve Neyzen çiftlikleri olarak da bilinen vakıf)
Atamız olan Osmanlı Sultanı Yavuz Selim’in has Nedimi ve 16 yıl birlikte
yaşamış olan Hasan Can Çelebi Osmanlı’da 22. Şeyhül İslam ve Sultan Hocalığı yapmış
Osmanlı’da verilen bir unvan olan Camiru Resetein ünvanı almış Hoca Sadeddin
Efendi’^nin oğlu olan Ahmet Efendi (Ahmet Efendi bin Sadeddin Efendi) Kıbrıs’ta Kadılık
ve Müftülük (Seriye Mahkemesinde Yargıçlık hemde Din Adamlığı ) görevlerinde
bulunmuştur. Bu ailenin Osmanlı Devletinde üst düzey konumundan ötürü Ahmet Efendi
saygı duyulan bireylerdi. Bu bilgiler ışığında Ahmet Efendi bin Sadeddin Kıbrıs’ta 1
Muharrem 1052(Miladi 1 Nisan 1642)mülkname ve vakfiyede gösterilen bölgede vakıf
şartları ive vakıf kurar, geçici mütevelli olarak Hamza bin Murad mahkeme mütevelli tayin
ederek vakfiyeyi mahkemeye teslim eder.
Sultan IV. Murat tarafından 12. Rebiyülahir 1043(Hicri)16 Ekim 1633(Miladi)
tarihli, mülkname (temlikname) tapu kayıt belgesinde yazılıolan vakıf Kıbrıs Şeriye
sicilleri, Defter No.4, Sayfa No.235, Hüküm No.518 de kayıtlı ve Kıbrıs Vakıflar İdaresi
Küçük Vakfiye Defterinde Sayfa No.77, Hüküm No:121 de kayıtlıdır.
Hasan Can Çelebioğlu Sadeddin Efendi oğlu Ahmet Efendi 1
Muharrem1052(Hicri), 1 Nisan 1642’de kurmuş olduğu Vakfın Vakfiyesinde bu vakıf
gösterilmektedir. Kıbrıs Şeriye sicilleri Defter No.6, Sayfa No.167, Hüküm No.408 de
kayıtlı olmakla birlikte Kıbrıs Vakıflar İdaresi Kara Kaplı Defter 4 numaralı Vakfiye
Defterinde Sayfa No.265, Hüküm No:140 da kayıtlıdır.
Bu belgeler ışığında, Mülknamesinde,Vakfiyesinde 4 ve 6 No’lu Kıbrıs Şeriye
sicilinde Kıbrıs Vakıflar İdaresinde kayıtlı olan Küçük Vakfiye Defteri(KVD) ve Kara Kaplı
Vakfiye Defteri(KKVD) kayıtlı bulunan Bedenas ve Neyzan Çiftlikleri ile Sadeddinzade
Ahmet Efendi Hasan Vakfı bir bütündür.
Sıhhatli ve’l-lüzum, mülhak, hayri ve zarruri bir vakıf kurmuş olup vakfiyede
Ahmet Efendi mütevelli için herhangi bir şart koymakla birlikte hayatta olduğu süre
zarfında kendisi vefatından sonra mahkeme kararıyla evlatta birisi yok ise mahkeme
kararıyla mütevelli atamış içi şart koşmuşlar ve vakfiyede yazılmıştır.
Ecdatlarımızın mutlak hükümleri alıp. Doğru nispetlerini tahsis etmek suretiyle
vakıf altında öyle mükemmel bir mekanizma oluşturmuşlar ve bu mekanizmayı bu
merkezin hüviyetini ve nispetini kaybetmeden öylesine düzgün bir biçimde
düzenlemişlerdir ki vakıf kurumu 14 asır boyunca İslam medeniyetinin motor gücü
olmuş ve olmaya devam etmektedir.
Vakıf, yaradandan ötürü yatatılanlara merhamet, şefkat ve sevginin
müesseseleşmiş şeklidir. Bir diğer ifadeyle Vakıf bir mülkün satılmama, satatüsünün
değiştirilmemesi kaydıyla aynı sahibinin mülk hükmünde kalmak üzere hem Hayri,
hemde zurri bir cihete tasadduk etmesidir.
Amaç ve görev, Vakıfların Vakfiyelerindeki esaslara göre yürütülmesi, görev ve
hizmetleri ile senetlerinde yazılı Hayri,Sosyal, Kültürel ve Ekonomik şart ve hizmetleri
yerine getirmek. Vakıfların kendi gayelerine uygun olarak yaşatılması. Vakfiye
hükümlerine göre çalışmalarının sağlanmasıdır.
Atalarımızın inançlarına,arzu ve niyetlerine bağlı kalarak ortaya koyduğu ve
yüzyıllar boyu sürdükleri milletimizin benliğinde yer etmiş olan kadim yardımseverlik
duygusunun Vakıf anlayışındaki süreklilikte devam etmesi için çalışmak. Vakıf
kurucularının duygu,düşünce ve inançlarına hürmet gösterilmektedir. Vakfiye
atalarımızın bir irade beyanı olup, Mahkeme sicillerine kaydedilmiş tarihi resmi bir belge
olan Vakfiyelerdeki şartlarına göre uygun işletilmesi gerekmektedir.
Mülhak bir Vakıf olan Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı (Bedenas ve
Neyzen Çiftliği) Vakıf statüsü gereği icare-i vahideli(kısa süreli kiralama) yöntemiyle
kiralamaktadır. Vakfiyede belirlediği gibi vakıf Mülkiyetleri Ahmet Efendinin babası
Saadeddin Efendiden intikal edilmiş olup vakıf mülkiyetin aileye ait olduğu için sahih
vakıf olmaktadır ve mülkiyet vakıf kurulduğundan kapatılmıştır. Bu durumda Gayri Kabi
Rücu ilkesi demektir ve Vakıf Sahih olduğu için mülhak bir vakıftır. Bu durumda vakıf
tüzel kişiliğe sahip olarak temsil hakkına sahiptir. Vakıf içerisindeki Vakıf Evlatları da yine
kiralama yöntemiyle kiralayıp mülkleri Vakfiyenin şartlarına uygun olarak vakfiye üzeri
tasarruf etme hakkına sahip olduğundan mülkiyet hakkı kendisinden sonra
(Vakfedenden) evladına irsel yani miras yoluyla değil, adiyet yani vakfa olarak sadece
kullanım (tasarruf) hakkı intikal edecektir. Vakıf Evlatları, kiralamış oldukları arazilerin
kira bedelleri mütevelli eliyle toplanmaktadır. Toplanan meblağ ilk etapta Vakfın havri
amaçlarına kullanılmalı ve tamiri yapılacak mülklerin tamiri yapıldıktan sonra geri kalan
meblağ evlatlar arasında ‘Vakfiye Şartlarına (Ala seviye)eşit seviye göre paylaştırılması
gerekmektedir ve bu böyle vakfedilmiştir. Vakfın evlatları bugün işbu Vakfı atalarımızdan
bize bırakmış oldukları toprakların babalarından miras bulmuş gibi hareket ederek koçan
almaya çalışmaktadırlar. Vakıf malları satılamaz, devredilemez,ferağ ve temlik edilemez,
ipotek edilemez,miras olarak intikal edemez ve kazanılmış irtifa haklan için zaman aşımı
işlemez. Bu duruma göre ise kurum,kuruluş,kişi veye kişiler hiçbir surette Vakfın ne
statüsünü, ne de mülkiyetini değiştiremezler.
Ben bu Vakfın mevkufun aleyh ve meşrutun leyh ve mahkeme kararıyla evlat
olan Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfının ne statüsünün değiştirilmesi, nede
mülk olarak kişilerin adına Tapu verilmesine ki bu hususlar yasal olmadığı gibi, Ahmet
Efendi’nin yazmış olduğu Vakfiyesinde belirttiği koşullara tamamen aykırı ve ayni şekilde
anayasaların kabul ettıği ve tanıdığı AHKAMÜ’L EVKAF hukukuna ters düşen bir durum
olarak karşımızdadır. Açmış olduğum davalar ve/veya başvurular devam etmekte olup
bundan sonra da oluşacak mülkiyet konusuna gerek kurum ve kuruluşlar, gerekse kişi
veya kişilerin hakkında haklanm saklı kalmak koşuluyla hukuk zemininde gerekli yargı
organlarına gerekli başvurularda bulunma ve/veya suç duyurusunda bulunma
hususunda gereğinin yapılacağının bilinmesini isterim. Beyan ederim ki, Ecdadımızın
kıyamete kadar baki kalmak üzere Vakfettiği Vakfın gerçek sahipleri evlatlarıdır.
Bilinmelidir ki vakıf olan bir gayr-ı menkul(taşınmaz mal, mevkufe)hiçbir şekilde
vakıf olmaktan çıkamaz. VAKIF STATÜSÜNE HALEL GETİRİLEMEZ. Böyle bir adım
atılamayacağı gibi aynı zamadan bu vakıftan gallee hakkı kazanan galleharlanın dahi
elindeki tasarruf belgeleri asla koçana veya mülkiyete dönüştürülemez. Ahkamü’l Evkaf
hükümlerine göre, Vakfın mirasçısı olmaz, ancak gallehan olabilir. Hukuk, bu hususun
farklı şekilde icrasına müsade edemez.
Hiçbir kurum ve/veya kuruluş ve/veya kişi ve/veya kişilerin bahsi geçen Vakfın
statüsünün ne de mülke çevrilmesinin mümkün olamayacağı ve/veya Sadeddin oğlu
Ahmet Efendinin irade beyanı olan ve Mahkemede kayıtlı bulunan bu Vakfiye ve
mülkname dışında hareket edilemeyeceğini bilmesi gerekmekte ve bu belgelerin gerek
islami hukukta gerekse medeni hukukta birinci derecede belge olarak kullanılmakta
olduğunun hatırlanması gerekmektedir.
Tüm yukarıdaki nedenlerle, Sadeddin oğlu Ahmet Efendi Hasan Vakfına dair ve
işbu Vakfın menfaatleri için tüm hakların saklı kalmak koşulu ile hukuk zemininde Vakfın
haklarının korunması için mücadele edeceğimi tüm ilgili taraflara duyururum.
Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı (Neyzen ve Bedenas olarak bilinen
çiftlikler )olarak bilinen bu vakfa bağlantısı olduğunu düşünen kişilerin mahkeme
kararıyla kendilerinin soybağının (Alt veya üs soya) kurmaları gereklidir. Bu bir tesbit
davası olup vakıf evladı olduğunun ispatı olup vakfiye şartına göre kimleri vakıf gelirinden
hak kazanacakların belirlenmesi açısından önemlidir.
Bu konuda açılacak olan davalarda avukat masrafı aşikar olmakla birlikte bu
masrafların vakıf gelirinden karşılanması için mahkeme talimatı olarak ve/veya mütevelli
atanması durumunda (vakıflar idaresi ve/veya mütevelli avukat istinah masrafların
ödenmesini (vakıf gelirlerinin mütevelliye teslim edilmesi durumunda masrafların
mütevelli tarafından ödenmesi)
Açılacak tespit davasında Evlat ve Gallee Müstahak Vakıf Evladı olabilmesi için
gerekli olan evrakların bize getirmelerini ve ben bu davaları başlatacağım ve mahkeme
kararı ile evlat olanları basın yolu ile yayınlayacağım.
Saygılarımla
Fahri Onbaşı
Sadeddinzade Ahmet Efendi Vakfının
Mevkufun Aleyh veya Meşrutu Leh olarak
Mahkeme kararıyla vakıf evladı
0548 852 22 72
0533 877 85 63
0392 2292660
İlgili açıklamanın linki:
Sadeddinzade Ahmet Efendi Hasan Vakfı
Yorumlar kapalı.