Ekonomideki daralma rakamlara da yansıyor. Yazılıp karşılığı ödenemeyen çeklerin sayısı ve tutarı, bunu doğruluyor. Bir yıl arayla karşılıksız çek miktarı farkı ise dudak uçuklatıyor.
Milyonların karşılığı yok!… KKTC Merkez Bankası verilerine göre, 2025 yılında günü geldiğinde ödenmesi gereken 401 milyon TL, 1,93 milyon dolar, 1,94 milyon euro ve 7,39 milyon sterlin değerindeki toplam 2 bin 65 çek karşılıksız çıktı. Bu çeklerin bin 496’sı TL, 155’i dolar, 67’si euro ve 347’si sterlin olarak kayıtlara geçti.
827 çek geri ödenebildi… Geçtiğimiz yıl 827 çek, önce “karşılıksız” kaydedildi ardından gerekli kaynak elde edilip ödenerek “karşılıksız durumdan çıkan çek” statüsüne geçti. Bu çeklerin 767’si TL, 13’ü dolar, 3’ü euro ve 44’ü sterlin biriminden yazılan tutarları içeriyordu.
Ocak 2025 ve Ocak 2026 farkı korkutucu!.. Ocak 2026’da TL cinsinden karşılıksız çek tutarı bir önceki yılın aynı ayına göre iki kattan fazla artarak 18 milyondan 41 milyon TL’ye yükseldi. Sterlin bazında ise 2025 Ocak’ta 676 bin sterlin olan karşılıksız çek tutarı, 2026’nın Ocak ayında 2,3 milyon sterline ulaştı.
Cemre CEMALİ
Ülkemizdeki ekonomik sıkışıklık çeklere yansıdı. 2025 yılında 2 bin 65 çek, hesaplarda yeterli bakiye bulunmadığı için karşılıksız çıktı.
Çekte yazılı tutarın tahsil edilmek istendiği anda hesapta para bulunmaması nedeniyle ödenemeyen bu çekler, piyasadaki nakit daralmasının boyutunu ortaya koydu.
2025 verilerine göre, karşılıksız çek veren gerçek kişi sayısı 941 olarak kaydedildi.
Şirket, dernek, vakıf veya kurum gibi tüzel kişiler adına düzenlenen çeklerde ise sorumluluk yalnızca kuruluşun malvarlığıyla sınırlı oluyor. Aynı dönemde tüzel kişiler tarafından karşılıksız çıkan çek sayısı ise bin 124 olarak belirlendi.
Öte yandan yıl boyunca karşılıksız durumdan çıkan, yani sonradan ödenen çek sayısı 827’de kaldı.
KIBRIS Muhabiri’nin KKTC Merkez Bankası verilerinden derlediği bilgilere göre, karşılıksız çek sayısı ve toplam tutar artış gösterirken, borcunu sonradan kapatanların sayısındaki düşüş dikkat çekti. Veriler, piyasadaki nakit sıkışıklığının derinleştiğine işaret etti.
Ayrıca çeklerin büyük meblağlarla yazılması, riskin boyutunun giderek arttığını da ortaya koydu.
2 bin 65 çek “karşılıksız” çıktı
KKTC Merkez Bankası verilerine göre, 2025 yılında ülkemizde ay içinde karşılıksız duruma düşen çekler incelendiğinde yıl boyunca toplam 2 bin 65 çekin karşılıksız duruma düştüğü görüldü.
En yüksek miktarda karşılıksız çıkan para birimi bin 496 çek ile TL cinsinden olurken, çeklerde yazılan toplam tutar 401 milyon 10 bin TL olarak gerçekleşti.
Yıl boyunca döviz cinsinden yazılan çekler de karşılıksız çıkanlar oldu. 12 ay boyunca her ay dolar bazında yazılan çeklerden karşılıksız çıkanlar oldu. Yıl boyunca toplamı 1 milyon 925 bin dolar olan 155 çek de karşılıksız duruma düştü.
7 milyon sterlinlik çek ödenemedi
Geçtiğimiz yılın 10 ayında euro bazında yazılan 67 çek karşılıksız çıktı. Bu çeklerin toplam tutarı da 1 milyon 941 bin euro olarak kayıtlara geçti.
Yıl boyunca 7 milyon 387 bin sterlin yazılan 347 çek de, çek tarihi geldiğinde karşılıksız çıktı.
827 çek sonradan ödendi
Daha önce karşılıksız olarak kaydedilmiş çeklerin sonradan ödenmesi veya tahsil edilmesi durumunda o çekler karşılıksız durumdan çıkıyor ve “karşılıksız durumdan çıkan çek” olarak ifade ediliyor.
Geçtiğimiz yıl ay içinde karşılıksız durumdan çıkan çekler incelendiğinde, yıl boyunca toplam 827 çekin ödemesinin gerçekleştirildiği görüldü. Bunların çoğunluğu Türk Lirası cinsinden çeklerdi; toplam 31 milyon 270 bin TL değerindeki 767 çek ödenmiş oldu.
Dolar cinsinden, 13 çekin karşılıksız durumu giderilerek toplam 281 bin 492 dolar tahsil edildi.
Euro cinsinden çeklerde ise, 2025’in Nisan ayında 1, Ekim ayında 2 çek karşılıksız durumdan çıkarıldı ve toplam tutar 109 bin 297 Euro olarak gerçekleşti.
Sterlin cinsinden çeklerde de toplam 44 çekin karşılıksız durumu giderildi ve ödemesi yapılmış tutar 1 milyon 233 bin 530 sterlin oldu.
41 milyon TL’lik çekler “karşılıksız”
2025 ve 2026 yılının ilk aylarındaki duruma bakıldığında Ocak ayında Türk lirası cinsinden karşılıksız çeklerde dikkat çekici bir artış yaşandı. 2026’nın ilk ayında toplam 132 çek karşılıksız çıkarken, bu çeklerin toplam tutarı 41 milyon 261 bin TL olarak kayıtlara geçti.
Bu çeklerin 84’ü tüzel kişilere ait olup, ödenmeyen tutar 21 milyon 518 bin TL oldu. 48 çek ise gerçek kişilere aitken, bu gruptaki karşılıksız tutar 19 milyon 742 bin TL olarak gerçekleşti.
Aynı ay içerisinde karşılıksız durumdan çıkan çek sayısı 39 olurken, bu çekler için ödenen toplam miktar 4 milyon 656 bin TL olarak belirlendi.
2025 yılının aynı dönemine bakıldığında ise tablo daha sınırlıydı. Ocak 2025’te 68’i tüzel, 24’ü gerçek kişi olmak üzere toplam 92 çek karşılıksız çıkmış, bu çeklerin toplam tutarı 18 milyon 473 bin TL olmuştu. Aynı ay içinde karşılıksız durumdan çıkan çek sayısı 79, ödenen miktar ise 3 milyon 262 bin TL olarak kaydedilmişti.
41 bin 510 dolar gününde ödenemedi
Ocak 2026’da döviz cinsinden karşılıksız çeklerde daha sınırlı bir tablo ortaya çıktı. Dolar bazında, tüzel kişilerin yazdığı 15 bin dolarlık 3 çek ile gerçek kişilerin yazdığı 26 bin 500 dolarlık 3 çek karşılıksız çıktı. Böylece toplam 6 çek karşılıksız kalırken, bu çeklerde yazılı 41 bin 510 dolar tahsil edilemedi.
Aynı ay içerisinde yalnızca tüzel bir kişiye ait 3 bin 500 dolarlık 1 çek ödenerek karşılıksız durumdan çıktı.
2025 yılının aynı döneminde ise dolar cinsinden karşılıksız çek sayısı da bu seviyedeydi. Toplam 7 çek karşılıksız çıkarken, bunların 4’ü tüzel kişilere ait 96 bin 440 dolar, 3’ü ise gerçek kişilere ait 38 bin 360 dolar tutarındaydı. Aynı ay içinde 6 tüzel kişinin yazdığı 78 bin 492 dolarlık çek ödenerek karşılıksız durumdan çıkmıştı.
2 çekte yazılı 14 bin euro “karşılıksız”
Euro tarafında ise Ocak 2026’da 2 çek karşılıksız kaldı. Tüzel kişiler tarafından yazılan bu çeklerin toplam tutarı 14 bin 815 euro olurken, aynı ay içerisinde karşılıksız durumdan çıkan herhangi bir çek olmadı.
2025’in aynı döneminde ise euro cinsinden yazılan çeklerde karşılıksız çıkan çek bulunmuyordu.
Sterlin bazında karşılıksız çekler arttı
Ocak 2026’da sterlin cinsinden karşılıksız çeklerde dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. Yılın ilk ayında toplam 29 çek karşılıksız çıkarken, bu çeklerde yazılı tutar 2 milyon 343 bin 702 sterlin oldu.
Bu çeklerin 17’si tüzel kişilere ait olup, bu grupta 2 milyon 184 bin sterlin tahsil edilemedi. 12 çek ise gerçek kişiler tarafından yazılırken, bu çeklerdeki karşılıksız tutar 159 bin 501 sterlin olarak kayıtlara geçti.
Aynı dönemde sterlin cinsinden yazılan çekler arasında karşılıksız durumdan çıkan herhangi bir çek olmadı.
2025 yılının Ocak ayında ise sterlin tarafında daha düşük bir tablo vardı. 15’i tüzel, 5’i gerçek kişi olmak üzere toplam 20 çek karşılıksız çıkmış, bu çeklerin toplam tutarı 676 bin 118 sterlin olmuştu. Aynı ay içinde 13 tüzel kişiye ait toplam 897 bin 536 sterlinlik çek ödenerek karşılıksız durumdan çıkarılmıştı.
Yorumlar kapalı.