Hidrit tohum dendiğinde, her ne kadar yanlış bilgi olsa da tüketicilerin zihninde genetiği değiştirilen sebzeler, meyveler canlanıyor. Üretici verimle eş anlamlı görürken tüketici hibrit tohuma korkuyla yaklaşıyor. Peki hibrit tohum nedir, hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir? F1 tohum adıyla tanınan hibrit tohum için yapılan işlem tohum ıslahı adını alıyor. Tohumculukta uygun anne ve babaları belirleme, melezleme işlemine ıslah çalışması ismi veriliyor. Konuyu daha detaylı incelemek için tohumları biyolojik çeşitliliğinden bahsederek başlayabiliriz.
Hibrit tohum nedir? Ne işe yarar?
Biyolojik çeşitlilik iki kaynağa dayanıyor. Genetik mutasyonlar ve doğal yolla gen aktarımı, çeşitliliği besliyor. Doğal aktarımda rüzgar, böcekler, arılar gibi dış etkenler aracı oluyor.
İnsanların doğayı keşfetmesi ve incelemesiyle, özellikle 19. yüzyıl sonrasında biyolojik çeşitlilik çalışmaları hız kazanıyor. Verimlilik hedefli bu çalışmalar, günümüzde de devam ediyor. Aynı bitki türüne ait, uzak akraba olan tohumların seçilmesi, çaprazlanması sonucu elde edilen melez tohumlar, bugün hibrit tohum olarak karşımıza çıkıyor. F1 kısaltmasıyla belirtilen bu tohumların özelliklerinin anne ve babanın özellikleriyle kıyaslanması, uzun süreli testlerden geçirilmesi sonucu, en iyi verimi veren tohum bulunuyor. En dayanıklı, en kaliteli ürünü veren, en hızlı yetişen, verim sunan hibrit tohumlar çoğaltılıyor.
Hibrit tohumlar, daha üstün özellikli bitkiler elde etmeye yarıyor. Hibrit tohum üretilirken
-Üretici için daha yüksek verim
-Tüketici için daha yüksek kalite
-Pazar ve ihracat açısından ise standardı değişmeyen ürünler amaçlanıyor.
Hibrit tohumun normal tohumdan farkları nelerdir?
Hibrit tohum ile normal tohumun farklarının açıklamak için öncelikle diğer tohumları tanımlamak gerekiyor. Ata tohumu, saf tohum veya yerli tohum olarak anılan tohumlar, üreticiler tarafından yapılan üretimden, geleneksel yollarla elde ediliyor. Önemli bir çeşitlilik sunan normal tohumlar, standart tohum adıyla da biliniyor. Geleneksel yöntemle tozlaşan, döllenen ve kendini yenilerek, dış etkenlere karşı direnç kazanan bu tohumlar, hala kullanılıyor.
İki tohumun temel farkları ise şöyle sıralanıyor:
-Hibrit tohumun doğru eşlenmeler, melezlemeler yapılarak daha dayanıklı olması sağlanıyor. Hastalıklara, hava koşullarına karşı daha sağlam hale getirilen bu tohumlar, üreticiler için daha yüksek verim sunuyor.
-Hibrit tohumdan üretilen meyve ve sebzelerin raf ömrü daha uzun, taşınmaları, uzak yerlere götürülmeleri daha kolay oluyor.
-Hibrit tohumlardan çıkan hasadın ürünleri daha şekilli, aynı renkte ve boyda oluyor.
-Hibrit tohumun ikinci yıl ekilmesinde yani ikinci nesilde, doğal tozlaşma olacağı için melezlemede geriye dönüş meydana geliyor. Bu da verimde kayıp anlamı taşıyor. Bu nedenle hibrit tohumlar her yıl yeniden alınıyor. Burada vurgulamakta fayda var; hibrit tohumlar ekildiğinde bitki veriyor. Yalnızca melezlemeden beklenen özelliklerin ikinci nesilde daha az görülmesi söz konusu oluyor.
-Hibrit tohumlarda insan eliyle melezleme yapıldığı için daha estetik, küçük çekirdekli veya çekirdeksiz ürünler elde edilebiliyor. Normal tohumlarda çıkacak ürün, anne ve baba bitkilerin rastlantısal özelliklerine bağlı oluyor.
Melez tohum sağlığa zararlı mı?
Hibrit tohumların insan sağlığına zarar verdiğine dair herhangi bir bilimsel veri bulunmuyor.
Hibrit tohumlar, söz konusu rivayetler göz önüne alındığında, GDO ile karıştırıldığı ortaya çıkıyor. Genetiği değiştirilmiş organizma tohumluklarının ülkemizde üretimi ve ticareti yasak.
Hibrit tohum ile GDO arasında hiçbir ilişki bulunmuyor. GDO tamamen laboratuvar ortamında biyolojik süreçler sonucu ortaya çıkan yapay tohumları işaret ediyor. GDO’lu tohumlar ekildiğinde yeniden ürün vermiyor ve uzun vadede ekildikleri toprakları verimsizleştiriyor. Ancak yineliyoruz, hibrit tohumların GDO’lu tohumlarla herhangi bir benzerliği bulunmuyor. Hibrit tohumlar laboratuvar ortamında elde edilmiyor, aynı bitkinin iki ayrı çeşidi çaprazlanarak melezleniyor. Hibrit tohumların çalışmaları serada yapılıyor. Kimyasal barındırmadıkları için toprağa, toprağın verimine herhangi bir zarar vermiyor. Ekolojik dengeyi koruyan hibrit tohumlar, tekrar ekildiğinde yine ürün veriyor. Kısır olmayan bu tohumlar, yalnızca ikinci ekimde melez özelliğini kaybettiği için aynı verimi sağlayamıyor.
Hibrit tohum nasıl anlaşılır?
Organik olduğu söylenerek, piyasada hibrit tohum satışına da çok sık rastlanıyor. Melez tohumu normal tohumdan ayırma yöntemi olarak bitkiye bakılabiliyor. Çıkan meyve ve sebzeler de tohumun özelliğini ele veriyor. Hibrit tohumdan çıkan meyve ve sebzeler aynı renkte, aynı boyutta ve şekilde oluyor. Normal tohumdan çıkan bitkilerde yamukluk, renk değişiklikleri görülürken, hibrit tohum dayanıklılığı gereği bu özellikleri göstermiyor.
Hibrit tohum nasıl üretilir?
Hibrit tohumlar serada, özel izole alanlarda üretiliyor. İzolasyonun nedeni ise doğal tozlaşmanın önlenmesi. Hibrit tohum elde edilecek bir domates üzerinden örneklersek, baba bitki anneden 10 gün kadar önce dikiliyor. Hibrit süresince domates üzerinde açmış çiçek bulundurulmuyor, kesilen çiçeklerle bitki hadım ediliyor. Açmamış çiçekler, melezlemede görev üstleniyor. Açmamış çiçeklerin taç yaprakları elle alınıyor. Babalardan alınan tozlar, dişi organlara sürtünerek yapıştırılıyor. Ardından çiçekten çıkan tohumlar hibrit oluyor. Uzun zaman alan saflaştırma çalışmaları yapılarak en kaliteli tohum seçiliyor ve sonrasında çoğaltılarak piyasaya sunuluyor.
Hibrit tohum nasıl kısır mıdır?
Hibrit tohum kısır mıdır sorusu çok soruluyor, yanıtı hayır. Hibrit tohum yeniden ekilebiliyor. Ancak yetişen bitkiden alınan ve bir sonraki sezonda ekilen tohum, melezleme yapılmadığı için hibrit tohumun verimlilik özelliklerini göstermiyor. Hibrit tohumun bir sonraki ekiminde tohum, sıradan bir tohum özelliği taşıyor. Bu nedenle ikinci ekim yerine yeniden hibrit tohum alımı öneriliyor.
Hibrit tohum zararlı mı?
Hibrit tohumun insan sağlığına bir zararı bulunmuyor. Ayrıca hibrit tohumlar içinde GDO’daki gibi bir kimyasal bulundurmadığı için ekildiği toprağa da herhangi bir zarar vermiyor. Sıklıkla GDO’lu tohum ile karıştırılan melez tohumların ekiminin; ekolojik dengeye, insan sağlığına, çevreye herhangi bir zararı belgelenmiş değil. Bahsi geçen GDO’lu tohumların ülkemize girişi ise ilgili yasalarca yasak durumda, seralarda hazırlanan hibrit tohum ile laboratuvarda üretilen GDO’lu tohumların herhangi bir benzerliği bulunmuyor.
Yorumlar kapalı.