Ahmet Tolgay

Vasiliu ve Ghali Fikirler Dizisi





“Kıbrıs sorununda Vasiliu faktörü” başlıklı geçen günkü yazımın öznesi idi… Rum yönetiminin eski Cumhurbaşkanı Yorgo Vasiliu…
İşte bu yazımın yayınlandığı günün gecesi, bu ünlü Kıbrıslı figürün,  tedavi gördüğü hastanede, 94 yaşında hayatını kaybettiği eşi Androulla Vasiliu tarafından duyuruldu…
Bayan Vasiliu sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla eşinin kaybını duyururken şu ifadeleri kullandı:

Ailesinin kolları arasında huzur içinde hayata veda etti… Mükemmel bir eş ve baba olan, nezaket sembolü, ülkesine ve Kıbrıs halkına duyduğu sevgiyle dopdolu bu adama veda etmek çok zor.
Başpiskopos Makarios ve Spiros Kiprianu’dan sonra Kıbrıs Rum Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı olan Vasiliu’nun Cumhurbaşkanlığı 21 Şubat 1988 ile 28 Şubat 1993 tarihleri arasındadır…
Kıbrıs sorununa çözüm umutları ve potansiyeli taşıyan ünlü Ghali Fikirler Dizisi onun başkanlığı döneminde gündeme gelmişti…
Toprağı bol olsun…
*
Yorgo Vasiliu otobiyografisini iki cilt halinde yayınladı… Ne var ki, kendi cumhurbaşkanlığı döneminde yaşananları anlatırken, kendisinden sonra Rum cumhurbaşkanlığına gelen Glafkos  Klerides’in otobiyografisindeki  dürüstlük ve gerçekliği pek de yakalayamadı..  Otobiyografisinin yayınlanmasından sonra verdiği demeçlerde de gerçeklerden kaçmayı sürdürdüğü gözlendi…
Örneğin ikinci cildin basılması nedeniyle “Politis” gazetesinde yayınlanan özel söyleşisi tam bir aldatmacaydı ve o günlerde Kıbrıs Türk tarafının tepkilerine hedef olmuştu… Özellikle de Ghali Fikirler Dizisi’nin üzerinde mutabakata varılması konusundaki sözleri asla gerçeklerle bağdaşmıyordu… İddiaları müzakere masasındaki muhatabı KKTC Cumhurbaşkanın Rauf Denktaş tarafından belgelerle bizzat çürütülmüştü…
*
O ünlü fikirler dizisi, Vasiliu’nun Denktaş ile New York’ta yaptıkları son müzakerelerde yankılar yaratarak gündeme gelmişti… Vasiliu, “Denktaş ya Ghali fikirlerini kabul edecek ya Maraş’ın iadesi de dahil Türk tarafına yaptırım uygulanacak.” denilen 789 sayılı kararın çıktığını, ne var ki, ardından başkanlık seçimini kaybettiği için bu hareketliliğin sonlandığını öne sürmüştü…
Oysa dönemin BM Genel Sekreteri Butros Ghali, adı ile bilinen “Ghali Fikirler Dizisi’ni” masaya koyup tartışmaya açınca, Yorgo Vasiliu hevesle ortaya atılarak 100 maddelik bu fikirler dizisini tümden kabul ettiğini, konuyu görüşmek üzere derhal Kıbrıs’a gidip geri geleceğini ve altına imzasını onurla atabileceğini açıklamıştı…
Denktaş ise 100 maddelik fikirler dizisinin 92 maddesini tartışmasız kabul ettiğini, geriye kalan 8 maddeyi ise tartışabileceğini duyurmuştu…
Ertesi gün hemen Kıbrıs’a dönen Vasiliu, Rum Ulusal Konseyi’ni topladı…  Ghali Fikirler Dizisi’nin Rum tarafının çıkarına olduğunu belirterek onaylanmasını istedi… Ne var ki, dönemin Ulusal Konsey Ruhani Başkanı Başpiskopos Hrisostomos’tan sert tepki gördü, hatta azar ve tehdit işitti. Hrisostomos, Kıbrıslı Türkleri adanın yönetimine ortak edecek bu fikirler dizisini kabul ederse kendisini “vatan haini” ilan edip aforozlayacağını bas bas bağırarak ilan etti…
Vasiliu’nun barış kahramanlığı böylece kısa sürdü… Gali Fikirler Dizisi, Rum Ulusal Konseyi tarafından reddedildi… “Altına imzamı atarım.” dediği Ghali Fikirler Dizisi’ni imzalamak zorunda kalmamak için New York’a da geri dönmedi… BM Genel Sekreteri, Denktaş ve uluslararası medya onu New York’ta boşuna beklemiş oldu…
*
Rauf Denktaş’ın bu konuda arşivlere geçen açıklaması şöyledir:

Ben kendisine kaç kere New York’ta bir ‘barış kahramanı’ gibi ilk başta “Ghali Fikirler Dizisi’nin altına imzamı atarım.” dedikten sonra neden caydığını ve New York’a neden dönmediğini sormuşsam, her seferinde “Ben hepsini kabul ettim ama Rauf Bey kabul etmedi, bu nedenle New York’a geri dönmedim.” gibi softa şaşırtması yanıtlar vermişti… Sanki biz ve herkes bunun gerçek nedenini bilmiyormuşuz gibi…

 

Vasiliu ve Ghali Fikirler Dizisi
Yorum Yap

Yorumlar kapalı.