İstikrar 10 yıllık kaybı telafi etti



featured


Siyasi istikrarın ekonomik istikrarı nasıl sağladığı rakamlara yansıdı. DPÖ Yatırım Danışmanı, ekonomist Özgür Yeleğen, ekonomide 10 yıl önceki ortamın yakalandığını kaydetti:

 

“En iyi ölçü altın”… Ekonomist Yeleğen, ülkede Türk Lirası kullanımından dolayı alım gücünün en iyi gram altınla ölçülebileceğini ifade ederek, son 10 yıllık değişimi rakamlarla ortaya koydu. 2015’te bin 505 TL olan asgari ücretle 14.68 gram altın alınabilirken, 2024 yılına 29 bin 640 TL’lik asgari ücretle 13.66 gram satın alınabiliyor.

 

Pandemide çöküş… Pandemide yaşanan çöküşe dikkat çeken Yeleğen, “2020’de net 3 bin 323 TL alan asgari ücretli maaşıyla sadece 7.55 gram altın alabiliyordu. 2021’de asgari ücret 3 bin 828 TL olurken bu rakamla 6.59 gram altın almak mümkündü. 2023 yılının son 6 ayında asgari ücret 15 bin 750 TL oldu. Bu rakamla satın alınan gram altın 9.43 grama yükseldi.” dedi.

 

Yılda 3 asgari ücretin önemi… 2024’te hükümet asgari ücreti yılda 3 kez belirleyeceğini açıkladı. Birinci toplantıda net 24 bin TL olarak belirlenen asgari ücretle 11.06 gram altın alınabilirken, ikinci defa belirlenen asgari ücret 29.640 TL oldu ve bu rakamla alınabilecek altın ise 13.66 grama yükseldi. Yeleğen, bu rakamların Üstel hükümetinin alım gücünü yükseltme başarısı olarak yorumladı.

 

Elif ŞEN ÇATAL

 

Dünya ekonomisinde ekonomik denge ve işçi hakları, toplumsal refahın temel unsurları olarak öne çıkarken ülkemizde yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle asgari ücretlinin alım gücünün ne kadar olduğu hayati bir önem taşıyor.

Rakamlar piyasadaki pahalılığın gereğinden fazla olduğunu ortaya koyuyor. Zira rakamlar 10 yıl önceki refahın yakalandığını anlatıyor.

Başbakanlık Devlet Planlama Örgütü Yatırım Danışmanı, Ekonomist Özgür Yeleğen, KKTC’deki son on yıllık Asgari Ücret rakamları üzerinden yaptığı ölçüm metodu üzerinden alım gücünün yıllara göre dağılımını KIBRIS gazetesi için yorumladı.

 

“Kaybedilen alım gücü yakalandı”

 

Ülkemizde son 10 yılda net asgari ücret ve bu rakamlar üzerinden ne kadar gram altın alınabildiği yönünde hesaplamalar yapan Özgür Yeleğen, kaybedilen alım gücünün 2024 Haziran ayında yakalandığını, bunun da Başbakan Ünal Üstel ve hükümetinin bir başarısı olduğunu ifade etti. Alım gücünün en düşük olduğu yıl ise 2022 olarak kayıtlara geçti.

2015 yılında bin 505 TL olan net asgari ücretle 14.68 gram altın alınabilirken 2024 yılında ise net 29 bin 640 TL’ye çıkan asgari ücret rakamıyla 13.66 gram altın alınabiliyor. Bunun pandemi sonrasında önemli düşüşe geçen alım gücünün yeniden kazanılması anlamına geldiğini kaydeden Yeleğen, diğer yıllar hakkında da şu bilgileri paylaştı:

“2016 yılında net bin 596 TL olan asgari ücretle 12.69 gram altın alınıyordu. 2017 yılında asgari ücret rakamı net bin 757 TL olarak belirlenirken alınacak gram altın ise 11.66 idi. 2017’nin ikinci yarısında net asgari ücret bin 757 TL olurken alım gücünde de ufak bir yükselme yaşanarak 12.56 gram altın alınabiliyordu.

2018 yılında ivme düşmeye başladı

 

Ancak bir sonraki yıl 2018’e bakıldığında alım gücünde azalma yaşandı. 2018 yılının ilk asgari ücreti net 2 bin 58 TL bu rakamla 9.86 gram altın alınabilirken 2018’in ikinci yarısında asgari ücret net 2 bin 279 TL’ye alınacak gram altın ise 10.92’ye yükseldi.

2019 yılında da iki kez Asgari Ücret Komisyonu toplandı. Buna göre 2019’un ilk asgari ücreti net 2 bin 740 TL, bu rakamla alınacak altın ise 10.22 gram olarak raporlara yansıdı. 2019 yılının ikinci asgari ücreti ise net 2 bin 958 TL olarak belirlendi. 2019 yılının ikinci yarısında ise bu rakamla 11.03 gram altın alınabiliyordu.

 

Pandemi ekonomiyi de vurdu

 

2020 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan pandemiyle birlikte artan asgari ücrete rağmen gram altın üzerindeki alım gücünü de yitirmeye başladı. 2020 yılında net 3 bin 323 TL alan asgari ücretli maaşıyla sadece 7.55 gram altın alabildi.

Düşüş ilerleyen yıllarda da devam etti. 2021 yılının belirlenen ilk asgari ücreti net 3 bin 828 TL olurken bu rakamla 6.59 gram, yılın ikinci yarısı için belirlenen net 4 bin 324 TL asgari ücretle ise 7.45 gram altın alınabildi.

 

Alım gücü 2022’de en düşük rakama ulaştı

 

Dünya pandemiyi atlatıp yeniden normalleşmeye kapı aralarken, 2022 yılında ülkede alım gücü ise 2015 yılına göre gram altın bazında ortalama yüzde elli oranında düşüş yaşadı. Son on yılın rakamlarına göre alım gücünün en düşük olduğu yıl 2022’nin ilk yarısı oldu. Buna göre 2022 yılının ilk asgari ücreti net 6 bin 90 TL olarak belirlenirken bu rakamla sadece 6.09 gram altın alınabildi.

İkinci yarı yükseliş başladı

 

2022’nin ikinci yarısında ise ekonomide vatandaşın gram altın rakamları üzerinden yapılan ölçmeye göre alım gücünde de yükseliş devri başladı. 2022 yılı ikinci çeyreğinde belirlenen net 8 bin 600 TL asgari ücretle 8.60 gram altın alınabildi.

Yükseliş 2023 yılında da tabloya yansıdı. 2023 yılının ilk altı ayını kapsayan asgari ücret rakamı net 11 bin 800 TL olurken gram altın alımı da 7.06 grama çıktı. 2023 yılının son 6 ayını kapsayan asgari ücret ise net 15 bin 750 TL olarak belirlendi. Bu rakamla da alınabilecek gram altın 9.43’e yükseldi.

 

Üstel hükümeti, istikrar ve 10 yıllık kaybın telafisi

 

2024 yılında hükümet bir yıllığına asgari ücreti yılda 3 kez belirleyeceğini açıkladı. 4 ayda bir toplanacak olan Asgari Ücret Komisyonu Masası yılın ilk iki toplantısını gerçekleştirdi. Buna göre birinci toplantıda net 24 bin TL olarak belirlenen asgari ücretle 11.06 gram altın alınabilirken, ikinci defa belirlenen net asgari ücret 29.640 TL alınabilecek altın ise 13.66 grama yükseldi.”

Özgür Yeleğen, hükümetin asgari ücretle ilgili yılda üç kez toplanma kararının devam ettirilmesinin alım gücüne olumlu etki edeceği yönünde görüş paylaşarak Ceteris Paribus (bütün şartların aynı kalması; olağanüstü bir gelişme yaşanmaması) durumunda KKTC’de alım gücünün gram altın bazında 2015 yılının da üzerine çıkacağı öngörüsünde bulundu.

 

“Altın alım gücünü en iyi ölçme araçlarından biri”

 

Yeleğen, ülkemizde de Türk Lirası kullanımında dolayı alım gücünün en iyi gram altınla ölçülebileceğini ifade ederek “Gram altın, maaşın ya da kazancın satın alma gücünü en iyi ölçen belirleyicidir; en ideal alım gücü ölçme aracıdır.” ifadelerini kullandı.

Gram altının iki belirleyicisinin olduğunu kaydeden Yeleğen, bunlardan birinin altının beş bin yıldır önemli bir yatırım aracı olarak kabul edilmesi ve ONS bazında standart olarak belirlenmesi, diğerinin ise gram altının Dolar/ TL olarak fiyatlanması olduğunu anlattı.

Yeleğen, ABD ya da bir İngiliz vatandaşının altın almasıyla Türk Lirası kullanan birinin altın alması arasındaki farkları da ortaya koydu. Özgür Yeleğen, altın satın alan bir yabancının sadece altını emtia olarak satın aldığını ancak KKTC ya da TC vatandaşı birinin altın almasının hem meta olarak altını, hem de doları satın aldığı anlamına geldiğini söyledi.

 

“2024 yılı 2015 yılının alım gücünü yakaladı”

 

Başbakanlık DPÖ Yatırım Danışmanı Özgür Yeleğen 2015- 2024 yılı arasındaki asgari ücret rakamları ve bu rakamlar üzerinden kaç gram altın alınabildiğini ortaya koyan çalışmayı rakamlarla birlikte açıkladı. Buna göre 2015 yılında net  bin 505 TL olan asgari ücretle, 14,68 gram altın alınabilirken, 2024 yılına yükselen enflasyon rakamlarına rağmen gram altın üzerinden yapılan ölçmede alım gücünün 10 yıl öncesini yakalandığını ifade eden Yeleğen, 2024 yılı net 29 bin 640 TL olan asgari ücretle 13.66 gram alınabildiği bilgisini aktardı.

 

“Pandemi sonrası en düşük rakama ulaşıldı”

 

Aradaki yıllara bakıldığında gram altın ölçümü üzerinden yapılan değerlendirmede alım gücünün düştüğünü dile getiren Yeleğen, pandemi sonrasında ise alım gücünün en düşük rakamlara ulaştığına dikkat çekti. 2015-2022 yılları arasında enflasyonun yükseldiğini buna bağlı olarak ise alım gücünde yaklaşık yüzde ellilere yakın bir düşüş yaşandığını söyleyen Yeleğen, tüm dünyayı etkisi altına alan pandeminin ve kapanmanın rolüne vurgu yaptı.

 

“Üstel hükümetiyle alım gücünde yükselme başladı”

 

2022 yılının ikinci asgari ücretinin belirlenmesiyle alım gücünde de yükselme yaşandığını dile getiren Yeleğen, Ünal Üstel hükümeti ve istikrarın ekonomiye de net şekilde yansıdığını belirtti.

“Bu bir realitedir. Bu gerçekten kaçılamaz. Üstel hükümetinin göreve geldiğinden beri ne iş yaptığının ölçütüdür bu rakamlar.” diyen Yeleğen, on yıl sonra 2024 yılına gelindiğinde alım gücünde aynı ivmenin yakalandığını söyledi.

 

“En büyük kayıp pandemi sonrasında”

 

Alım gücündeki ana kaybın pandemi sürecinden sonraki yılda gözlemlendiğini dile getiren Yeleğen, “Pandemi sonrasında yüzde 50 fakirleşme yaşandı. Sonrasında ise alım gücünde yeniden bir yükselişe geçildi.” dedi.

 

“Asgari ücret masası yılda 3 kez toplanmaya devam etmeli”

 

Alım gücünün değer kaybını önlemek ve daha da ileriye taşımak adına asgari ücret masasının yılda üç defa toplanması kararının devam ettirilmesi gerektiği görüşünü paylaşan Yeleğen, 2024 yılının üçüncü asgari ücretinin belirlenmesiyle birlikte 2015 yılı alım gücünün daha üzerinde bir rakama ulaşılabileceği öngörüsünde bulundu.

Yeleğen, tüm bu öngörülerinin bütün şartların aynı kalması (Ceteris Paribus) durumunda gerçek olacağının da altını çizdi.

 

“Türkiye’nin para politikaları doğru ilerliyor”

 

Öte yandan Türkiye Cumhuriyeti’nin yürütmüş olduğu para politikalarının da doğru yönde ilerlediğini söylemenin mümkün olduğunu ifade eden Yeleğen, pandemi sonrasında oluşan enkazın toparlanmaya başladığını, ülkemizde ve Türkiye’de ekonomik olarak olumlu gelişmelere imza atıldığını kaydetti.

0
mutlu
Mutlu
4
alk_
Alkış
1
_zg_n
Üzgün
0
_a_rm_
Şaşırmış
İstikrar 10 yıllık kaybı telafi etti

Yorumlar kapalı.